XIII.-XIV. YÜZYILLARDA ANADOLU'DA YAŞAMIŞ DİĞER ŞAİR VE YAZARLAR

Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî:

Tasavvuf edebiyatının en önemli şairlerinden olan Mevlânâ'nın eserlerinin tümü Farsçadır. Allah aşkını ve tasavvufu, hoşgörü ve sevgi kavramlarıyla harmanlayarak oluşturduğu Mevlevîlik öğretisiyle İslam düşünce, kültür ve edebiyat tarihinde çok derin izler bırakan Mevlânâ'nın eserleri şunlardır:

Mesnevi: Mesnevi nazım biçimiyle yazılmış 26 bin beyitlik bu eserde, Mevlevilik'in tasavvufi, ahlâkî, felsefi temelleri çeşitli hikâye­ler aracılığıyla dile getirilmiştir.

Divân-ı Kebîr: Mevl ânâ'nın divan edebiyatı nazım biçimlerini kullanarak söylediği şiirlerin toplandığı eserdir.

Fîhî Mâfîh: Mevlânâ'nın çeşitli sohbetlerde söylediği sözlerin yer aldığı mensur bir eserdir.

Mektûbât: Mevlânâ'nın Selçuklu büyüklerine yazdığı 147 kısa mektu­bun yer aldığı eserdir.

Mecâlis-i Sebâ (Yedi Meclis): Bu eser, Mevlânâ'nın yedi sohbette söyle­diği sözlerin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur. 

Sultan Veled:

Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî'nin oğ­ludur. Şiirlerinin çok büyük bir kısmını Farsça ya­zan Sultan Veled, bu şiirlerinde tasavvufi tema­lar üzerinde durmuş, babasının öğretisini yayarak Mevlevîlik'in kurumsallaşmasını sağlamıştır. Baş­lıca eserleri şunlardır:

İbtidânâme: İçinde Türkçe beyitlerin de bulunduğu Farsça bir mesnevidir.

Rebâbnâme: İçinde Türkçe beyitlerin de bulunduğu Farsça bir mesnevidir.

İntihânâme: Farsça mesnevi.

Divan: Türkçe, Rumca ve Farsça gazel ve rubailerin bulunduğu eseridir. 

Fahrî:

Edebiyatımızdaki Hüsrev ü Şîrîn tercüme­sini yazan ilk şairdir. 

Şeyyâd Hamza:

Hayatı hakkında yeterince bilgi bulunmayan Şeyyâd Hamza'nın şiirleri, bir divan oluşturacak kadar fazla değildir. Şairin bu şiirlerin­den başka Yusuf ve Züleyha ile Dâstan-ı Sultân Mahmud isimli iki mesnevisi vardır. 

Âşık Paşa:

Tasavvuf temalı şiirler yazan Âşık Pa- şa'nın Garîbnâme ile Fakrnâme isimli mesnevi­leri vardır.

Hoca Mesud:

Şiirlerinde Türkçeyi çok güzel kullanan Hoca Mesud'un eserleri şunlardır:

Süheyl ü Nevbahâr: Farsça bir eserden yola çıkılarak yazılan "Süheyl ü Nevbahâr", mesnevi nazım şekliyle yazılmış bir aşk hikâyesidir.

Ferhengnâme-i Sadî: İranlı şair Sadî'nin Bostan isimli eserinden seçilmiş bazı şiirlerin Türkçeye çevrilmesiyle oluşturulmuş bir eserdir.