OLUMSUZ CÜMLELERİN ÖZELLİKLERİ VE YAPILIŞLARI
Fiil cümlelerinde eylemin gerçekleşmediğini veya gerçekleşmeyeceğini, isim cümlelerinde bir durumun var olmadığını veya olmayacağını anlatan cümlelerdir. Olumlu bir fiil cümlesini olumsuz yapmak için, fiil olan yükleme "-me,-ma" olumsuzluk eki getirilir. Olumlu bir isim cümlesini olumsuz yapmak için ise isim olan yüklemden sonra "değil" sözcüğü ile "-sız,-siz" eki getirilir.
 
Örnekler:
Beni arayıp sorar. (Olumlu fiil cümlesi)
Beni arayıp sormaz. (Olumsuz fiil cümlesi)
 
Kapını çalan bendim. (Olumlu fiil cümlesi)
Kapını çalan ben değildim. (Olumsuz isim cümlesi)
 
Akşama kadar beni beklemiş. (Olumlu fiil cümlesi)
Akşama kadar beni beklememiş. (Olumsuz fiil cümlesi)
 
Buradaki insanlar çok düşünceli. (Olumlu isim cümlesi)
Buradaki insanlar çok düşüncesiz. (Olumsuz isim cümlesi)
 
NOT1: Bir cümlenin yükleminde olumsuzluk bildiren ek ya da sözcük yoksa cümle biçimce olumludur. Bir cümlenin yükleminde olumsuzluk bildiren ek ya da sözcük varsa cümle biçimce olumsuzdur.
 
Yarın size geliyoruz. (Biçimce ve anlamca olumlu)
Yarın size gelmiyoruz. (Biçimce ve anlamca olumsuz)
 
NOT2: Biçimce olumlu her cümle anlamca olumlu olmayabilir.
 
Ne sordun ne haber gönderdin. (Biçimce olumlu, anlamca olumsuz)
 
NOT3: Bir cümlede olumsuzluk bildiren ek ya da sözcük tekse o cümle anlamca da biçimce de olumsuzdur. Bir cümlede olumsuzluk bildiren ek ya da sözcük çiftse o cümle biçimce olumlu anlamca olumsuzdur.
 
Hala yanıma gelmiş değil. (Biçimce ve anlamca olumsuz)
Ben seni sevmiyorum değilim. (Biçimce olumsuz anlamca olumlu)
 

CÜMLE BİLGİSİ

Cümlede Anlam-Yorum