BAĞLI CÜMLE VE TÜRLERİ

Birden fazla cümlenin “fakat, ama, ancak, lâkin, ve, veya” gibi edatlarla bir özneye bağlanarak oluşturduğu cümledir. Her biri bağımsız cümle olan bu cümleler arasındaki ilgi, bağlama edatlarıyla kurulmakta ve pekiştirilmektedir:

 

Konuşmayı erken öğrendim ama susmayı öğrenmem için yaşlanmam gerekti.

 

Ölmek kaderde var, bize üzüntü vermiyor

 

Lâkin vatandan ayrılışın ıstırabı zor.

 

Ölmek kaderde var, bize üzüntü vermiyor

 

Lâkin vatandan ayrılışın ıstırabı zor.

 

Hava bulutlu ve durduğumuz tepe rüzgârlı idi.
 
Çocukluk günlerini hatırladı ve gözlerinde iki damla yaş belirdi.
 
Okumayı bilmiyor veya numara yapıyor.
 
"Ne doğan güne hükmim geçer
 
Ne hâlden anlayan bulunur."
 
Bu ev güzel, temiz, her şeyi yerinde bir ev; / ama / Şinasi Bey'in istediği ev değil.
 
"Yatsam, acaba uyuyabilir miyim?" diye düşündü, yatıp da uyuyamamaktan korktu; / ama / korktuğu başına gelmedi. Sabaha kadar yattı, hem de uyudu.

Burnu biraz basıkça, / fakat / gözleri derin ve güzel; alnı küçük ve dar, / fakat / saçları altından bir duman gibi yumuşak ve seyyal; dişleri biraz eğri, / fakat / dudakları çilek gibi küçük, toplu ve yuvarlak... Güzel değilse bile çirkin hiç değil.

Onun bu sözlerinin samimî olduğuna hiç şüphe etmediler / ve / bir çocuk ruhu kadar temiz ruhundan gelen nutuklarını sessizce dinlediler.

Dün resim yapmadı / da / maça gitti.
Gönlümle oturdum da hüzünlendim o yerde.

Bağlı cümlelerin bir kısmında yüklemin kipi ve şahsı aynı, bir kısmında farklıdır.

Hava bulutlu ve durduğumuz tepe rüzgârlı idi.

Ayakkabılarını ayağına geçirdi ve kendini sokağa attı.

İstediğiniz evrakları getireceğim, fakat okuyabileceğinizi sanmıyorum.

Ben saatinde gelmiştim, ama o henüz ortalıkta yoktu.

Unsurların biri veya birkaçı ortak olan bağlı cümleler de vardır.

Ya okumayı bilmiyor ya numara yapıyor.