EDEBİYAT AJANDASI - MART

1 MART
1837: William Dean Howells doğdu.
1874: Recaizade Ekrem doğdu.
1985: A. Kadir öldü.

2 MART
1797:
Horace Walpole öldü.
1930: D.H. Lawrence Fransa'nın Vence kentinde öldü.
1944: Edip Cansever'in yayımlanan ilk şiiri, İstanbul dergisinde.

3 MART
1756:
William Goldwin doğdu. Frankeştayn yazarı Mary Shelley'nin babası
1945: Reşid Halid Gönç istifa edip resim imza toplamaya başladı.

4 MART
1995:
Şair, sinema yazarı ve ressam Mustafa Irgat öldü. Aktör ve şair Cahit Irgat ile yazar, çevirmen ve İngiliz edebiyatı "duayen"imiz Mîna Urgan'ın oğluydu.

5 MART
1916:
Dada Zürih'te ortaya çıktı.
1922: Yönetmen ve şair Pier Paolo Passolini doğdu.

6 MART

1806:
Elizabeth Barrett (sonradan Browning) İngiltere, Durham'da doğdu.
1920: Öykücü Ömer Seyfettin öldü. 22 Şubat günü hastalanmış, o gece evinde kaldığı (daha önce meşhur "Geliniz Canip Bey..." mektubunu yazdığı ve Selanik'te Genç Kalemler'i birlikte çıkardığı) arkadaşı Ali Canip'in annesi ona ıhlamur kaynatmıştı. Kadıköy Kuşdili'ndeki Mahmutbaba Mezarlığı'na gömülen Ömer Seyfettin'e mezarında da rahat yoktu: 1940'lı yıllarda, mezarlığın yerine tramvay garajı yapılacağı için, Ali Canip ve birkaç arkadaşı Ömer Seyfettin'in kemiklerini Asri Mezarlık'a naklettiler. Başucuna tekrar dikilen taşındaki yazı, eski harflerle olduğu için örtüldü. Bunları yazan Ali Canip "1920 yılında kerametimiz yoktu ki kitabeyi yeni harflerle yazdıralım" diyordu. (Bu arada, tramvay garajı sonradan İETT Taşıt Müzesi oldu; nihayet 1990'lı yıllarda müze de kaldırıldı ve yerine İtfaiye taşındı.)
1935: Tarihçi İbnürrefik Ahmet Nuri (Sekizinci) öldü.
1948: Şair Kemalettin Kamu öldü.

7 MART 
1785:
Alessandro Manzoni doğdu.
1936:
Georges Perec doğdu.

8 MART
1761:
Jan Potocki doğdu.
1944: Hüseyin Rahmi Gürpınar öldü. (Tuhaf bir tesadüf: Dünya Kadınlar Günü, çocukluğu kadınlar arasında geçen ve romanlarında kadınları çok iyi anlatan bu yazarımızın doğumgününe rastlıyor.)
1977: Öykücü (Van, Kısa Lodos Hikâyeleri), iç hastalıkları uzmanı ve psikiyatr (Şizofreni), Sait Faik'in yakın arkadaşı ve doktoru Fikret Ürgüp, İstanbul'da öldü. 1914'te yine İstanbul'da doğmuştu. Dosdoğru Günlük'ü yıllar sonra çıktı.

9 MART
1967:
Nâzım Hikmet'in gençlik ve Moskova'ya Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi'ne (KUTV) giden uzun yolda yolculuk arkadaşı, gazeteci ve yazar Vâlâ Nurettin Vâ-Nû öldü. 1965'te çıkan Bu Dünyadan Nâzım Geçti'de o günleri ve sonrasını anlatmıştı.

11 MART
1892:
Enis Behiç Koryürek doğdu.
1962: Yusuf Ziya Ortaç öldü.
1994: Ionesco öldü.

12 MART
1685:
George Berkeley doğdu.
1913:
Guillaume Apollinaire, tek deneme kitabı olan Kübist Ressamlar / Estetik Düşünceler'i (YKY, 1996) yayımladı. Bu kitap kübist ressamlar konusunda hâlâ en önemli kaynaklardan biri, belki de birincisi.

13 MART
1970:
Adalet Cimcoz öldü.

14 MART
1604:
Kınalızade Hasan Çelebi öldü.
1883: Karl Marx öldü.
1941: Şair Metin Altıok doğdu.

15 MART
1971:
Cevat Fehmi Başkut öldü.
1981: Yaşar Nabi Nayır geçirdiği mide kanaması sonucunda öldü. İlk sayısını 15 Temmuz 1933'te çıkardığı Varlık dergisi 2001 yılında 68 yaşına girecek.
16 MART
1680:
La Rochefoucauld öldü.
1694: Mutasavvıf şair Niyazi-i Mısri öldü.
1933: Sedat Simavi haftalık magazin (ve edebiyat) dergisi Yedigün'ün ilk sayısını çıkardı. Hüseyin Cahit Yalçın, Halide Edip Adıvar, Reşat Nuri Güntekin, Nurullah Ataç , Mahmut Yesari, Sadri Ertem, Murat Sertoğlu gibi tanınmış yazar ve gazetecilerin yanısıra gençlerin de yazı, şiir, öykü ve romanlarının, Hikmet Feridun Es ve Naci Sadullah Danış'ın röportajlarının, Ramiz Gökçe ve Münif Fehim'in illüstrasyonlarının yayımlandığı dergi, son sayısının çıktığı 17 Ağustos 1950'ye kadar 17 yıl -yüksek bir tirajla- gündemde kalmayı başaracaktı.

17 MART
1509:
Necati Bey öldü.
1978: Unutulmaz "Kızamuk Ağıdı"nın şairi Ceyhun Atuf Kansu öldü.

18 MART
1768:
Laurence Sterne öldü.
1892:
Ruşen Eşref Ünaydın doğdu.

19 MART
1721:
Tobias Smollett doğdu.

20 MART
1776:
Samuel Johnson, biyografisini yazan James Boswell'a şunları söyledi: "... Tuhaf olan hiçbir şey kalıcı olmaz, Tristram Shandy de kalıcı olmayacak."
1828: Henrik Ibsen doğdu.
1971: Falih Rıfkı Atay öldü.
1984: Kerime Nadir öldü.

21 MART
1942:
Hüseyin Suat Yalçın öldü.
1973: Âşık Veysel öldü.

22 MART
1832:
Goethe öldü.
1971: Salih Zeki Aktay öldü.
1974: Sevim Burak'a nitrat yetmezliği teşhisi kondu.
23 MART
1842:
Stendhal öldü.
1876: Ziya Gökalp doğdu.

24 MART
1904:
Şair İsmail Safa öldü. Romancı Peyami Safa'nın babasıydı.
1935:
İsviçreli öykücü Peter Bichsel doğdu.
1962: Behiç Ak doğdu.

25 MART
1611:
Evliya Çelebi doğdu.
1820: Anne Bronté doğdu.

26 MART
1892:
Walt Whitman öldü.

27 MART
1797:
Fransız şair ve oyun yazarı Alfred de Vigny, Loches'da doğdu.
1889: Yakup Kadri Karaosmanoğlu doğdu.
1945: Halit Ziya Uşaklıgil öldü. d. 1866
29 MART
1868:
Maksim Gorki doğdu.
1883: Cumhuriyet döneminin önemli öykücülerinden Memduh Şevket Esendal doğdu. Öğretmenlik, elçilik ve CHP genel sekreterliği gibi devlet memurluklarında bulunacak, bu yüzden öykülerinde M.Ş., M.Ş.E., Mustafa Yalınkat ve Oğulcuk gibi çeşitli imzalar kullanacaktı.
1966: Kızıltuğ ve Kolsuz Kahraman'ın yazarı, Karaoğlan'ın fikir babası Abdullah Ziya Kozanoğlu öldü.
1984: İlhami Bekir Tez öldü.
1988: Şair Emin Ülgener öldü.

30 MART
1631:
Azmizade Halet öldü.
1956: Mithat Cemal Kuntay öldü.

31 MART
1809:
Nikolay Vasilyeviç Gogol doğdu.