EFRÂSİYÂB

Efrâsiyâb, Şehnâme'de geçen olağanüstü kahramanlardan biridir. Efrâsiyâb adı Divan-ı Lügati't-Türk'te de geçer. Kaşgarlı Mahmud'a göre Efrâsiyâb Türklerin büyük hakanıdır. Asıl adı Tonga Alp Er'dir (Alp Er Tunga). Bebür (kaplan cinsi bir hay­van) gibi kuvvetli, yiğit bir adam demektir. Efrâsiyâb da kahramanlık, hükümdârlık ve saltanat sembolü şahsiyetlerden birisidir. Efrâsiyâb, genellikle, memdûh övü­lürken, memdûhun üstünlüğünü belirtmek için bir kıyas malzemesi olarak kullanı­lırdı. Şâir aşağıdaki beyitte, padişâhı överken, onun yaptığı kahramanlıkların Keyhüsrev ve Efrâsiyab'ın kahramanlıklarını unutturduğunu ifade etmektedir:

Unutdur nâmını Keyhüsrev'in Efrâsiyâb'ın hem

İki kemter kulun zapt eyledi İran u Turan'ı

                                                     (Âlî)