Makale Türünün Genel Özellikleri

 MAKALE:

Herhangi bir konuda belli bir görüşü, belli bir düşünceyi ispat etmek için, gazete ve dergilerde yayımlanan kısa yazılardır.

Makalenin özellikleri:

1. Makaleler bilimsel yazılardır. Bu sebeple bilimsel konularda yazılırlar. Örneğin “dünyanın en güzel renginin yeşil” olduğunu anlatan bir makale yazılamaz; zira konu bilimsel değildir.

2. Makalelerde ortaya konan bilgi, görüş ya da düşünce kanıtlanma ihtiyacı duyar.

3. Makaleler araştırma inceleme sonucu yazılan yazılardır. Makale ancak alanında uzman kişilerce yazılır.

4. Makalede işlenen konunun özgün olması beklenir.

5. Makalelerde dil göndergesel işlevinde kullanılır.

6. Makalelerde anlatıcının tavrı nesneldir.

7. Makale yazılarında rapor, anket, istatistik, deney, gözlem verilerinden yararlanılır.

Makale yazarının özellikleri:

1. Anlatımı yalın ve yoğun olmalı; söz oyunları, dolaylamalar yazının dokusunda yer almamalıdır.

2. Düşünceyi geliştirme yollarını yani örnekleme, karşılaştırma, tanık gösterme ve nesnel verilerden yararlanmayı öne sürdüğü düşüncelerinin inandırıcılığını artıracak biçimde kullanmalıdır.

3. Öne sürdüğü düşünceyi, yazının girişinde açık seçik, okurun ilgisini çekecek biçimde ortaya koymalıdır.

4. Yazar söylediklerinin tümünü bir sonuca ulaştıracak biçimde geliştirip bir iki cümleyle sonucu vurgulamalıdır.

5. Konuyu, toplumu ya da bunun bir kesimini ilgilendiren sorunlardan seçmelidir.

6. Görüş ve düşüncelerini birtakım kanıtlarla ispatlamalıdır.

7. Sonucu, kesin bir yargıya bağlamalıdır.

8. Ele aldığı konu hakkında, derinlemesine bir bilgi ve kültürü olmalıdır.

9. Öne sürülen kişisel düşünceler, tersini düşünenleri de kendine çekebilecek güçte olmalıdır.

10. Anlatım sade, duru, açık ve sağlam olmalıdır. Sanatlı, süslü ve anlaşılmaz anlatımdan sakınmalıdır.

11. Sağlam bir makale yazabilmek için, iyi bir plan yapmalıdır.

Makalenin tarihsel gelişimi:

1860’ta Tanzimat dönemi yazarlarından Şinasi ile Agah Efendi’nin birlikte çıkardıkları ilk özel gazete olan, Tercümanı Ahval Mukaddime”si ilk makale örneği sayılır. Makale yazarlarının bazıları şunlardır: Ziya Paşa, Namık Kemal, Şinasi, Ali Suavi, Şemsettin Sami, Hüseyin Cahit Yalçın, Ahmet Mithat, Ebüzziya Tevfik, Süleyman Nazif, Ziya Gökalp, Falih Rıfkı Atay, Nadir Nadi, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halid Karay…