Nutuk (Söylev) Türünün Genel Özellikleri

Küçük ya da büyük bir insan topluluğu önünde coşkulu bir dille konuşmalara, bu konuşmalara ait metinlere “söylev” denilmektedir.

Söylevin Özellikleri:

1. Söylevlerde coşkulu bir dil kullanılır.

2. Dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır.

3. Söylevlerde hitabet gücü önemlidir.

4. Söylevler genellikle siyasi ve askeri konulu metinlerdir.

5. Söylevlerde cümleler kısa tutulur.

6. Söylevlerde sık sık özlü sözlere yer verilir.

7. Söylev metinlerinde anlatıcının tavrı özneldir.

Söylevin Tarihsel Gelişimi:

Eski dönemlerde özellikle Yunan ve Roma medeniyetlerinde söylev türüne büyük önem verilmiştir. Roma saraylarında yapılan siyasi toplantılarda hitabet gücü yüksek insanlar sözcü alarak kullanılmıştır. Grek edebiyatında Demosthenes; Latin edebiyatında Cicero; Frenk Edebiyatında Bossuet önemli söylevcilerdir. Söylev, Türk Edebiyatında ilk defa Milli Edebiyat döneminde görülür. Bu dönemde siyasal söylevler ağırlıklıdır. Tanınmış yazarlardan Ömer Naci ve Hamdullah Suphi önemli söylev yazarlarıdır. Cumhuriyet yıllarında söylevin en büyük yazarı Mustafa Kemal Atatürk’tür(Nutuk). Söylevler duygusal metinlerdir. Söylevlerde amaç duygu yoğunluğu ile dinleyiciyi coşturup fikir aşılamaktır. Peygamber Efendimiz, Veda Hutbesi’nde insanlığa bu türün özelliğini kullanarak mesaj göndermiş, öğüt vermiştir. Yine çok eski dönemlerde “Göktürk Yazıtları”nda söylev özelliği görülür.