Cumhuriyet Döneminde Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Roman Anlayışı

Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Anlayış 

      Yabancılaşma, iç sıkıntısı, yalnızlık, bunalım, kendini sorgulama, bilinçaltı, toplumla hesaplaşma, evrenin düzeni gibi konular işlenmiştir.

      Birey psikolojik yönüyle anlatılmış, bireyin iç dünyası yansıtılmaya çalışılmıştır.

       Psikoloji, psikiyatri alanındaki gelişmelerin ışığında insan gerçekliği ifade edilmeye çalışılmıştır.

       Olay örgüsünde merak unsuru geri plana itilmiş, bireyin ruh hâli, iç çatışmaları öne çıkarılmıştır.

      Dil ve anlatımda seçkinlik önemsenmiş, günlük dilin doğallığından uzaklaşılmıştır.

      Romanın gelişim çizgisi, dıştan içe -nesne ve olaylardan kişinin iç dünyasına yönelme biçiminde- oluşturulmuştur.


 Peyami Safa (1899 – 1961) 

      Romanlarıyla ünlü sanatçı, farklı türde eserler de vermiştir.

       Ruh çözümlemelerini olayın önüne koyarak psikolojik romanın başarılı örneklerini yazmıştır.

      Doğu – Batı çatışması, toplumsal değişimlerin yarattığı bunalımlar, ahlak çöküntüleri, aşk sıklıkla işlediği konulardır.

      “Server Bedi” takma adını geçimini sağlamak için yazdığı, edebî değeri düşük eserlerinde kullanmıştır. 

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu: Otobiyografik özellikler taşıyan, psikolojik romanın başarılı bir örneğidir.

 Fatih-Harbiye: Doğu – Batı çatışmasının anlatıldığı romanıdır.

Bir Tereddüdün Romanı: Birinci Dünya Savaşı sonrası ahlak çöküntüsünü işler.

 Bazı Eserleri 

       Roman: Matmazel Noraliya’nın Koltuğu, Sözde Kızlar, Yalnızız, Mahşer, Canan, Biz İnsanlar… 

       Öykü: Siyah – Beyaz Hikâyeler, İstanbul Hikâyeleri, Bir Mekteplinin Hatıratı... 


Ahmet Hamdi Tanpınar (1901 – 1962) 

      Öz şiir anlayışıyla eser veren bir şairimizdir.

      Öykücülük ve romancılığında da rüya, zaman, geçmişe özlem temalarını işlemiş, bilinçaltı duygular, anılar, dış dünyayla çatışmalar eserlerinde önemli yer tutmuştur. 

      Mahur Beste: İlk romanıdır. Roman kahramanı Behçet Beyefendi’nin, yaşlılık döneminde yaşamına giren kişiler çevresinde, geçmişe uzanan hikâyesi anlatılır. Karakterlerin derinlikli olarak işlendiği bir eserdir. 


      Saatleri Ayarlama Enstitüsü: Yazarın bu romanı estetik unsurları ve zaman kavramının kullanılışı açısından ilginçtir. Zaman teması, ironik bir dille ve hiciv malzemesi olarak kullanılır.

 

      Huzur: 24 saate sığdırılan olayda geriye dönüşlerle zaman genişletilir ve hacimli bir roman ortaya çıkar.

 

      Sahnenin Dışındakiler: Bu eser bir “nehir roman” olarak tasarlanmıştır. Mahur Beste ve Huzur’un parçasıdır.

  

Samiha Ayverdi (1905 – 1993) 

      Yapıtlarında, bireyin iç dünyasından hareketle geçmiş ve şimdi çatışmasını, Batılılaşmanın getirdiği değişimler gibi temaları işler. 

      Tarih, felsefe ve tasavvuf konularındaki engin kültürü eserlerine yansımıştır. 

Bazı Eserleri 

       Roman: İbrâhim Efendi Konağı, Aşk Bu İmiş, Son Menzil… 


Tarık Buğra (1918 – 1994) 

      Tanınmasını sağlayan öykü ve romanlarında bireylerin iç dünyasına yönelmiş, psikolojik çözümlemeler yapmıştır. 

      Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet, farklı kesitleriyle romanlarına konu olmuştur.

      Aile hayatı, aşk, hüzün gibi temaları öykülerinde işlemiştir. 

      Küçük Ağa: Kurtuluş Savaşı yıllarını anlatır. 

      Osmancık: Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu anlatır. 

Bazı Eserleri 

       Roman: İbiş’in Rüyası, Firavun İmanı, Siyah Kehribar, Gençliğim Eyvah, Yağmur Beklerken… 

       Öykü: Oğlumuz, Yarın Diye Bir Şey Yoktur…