Türkiye Dışında Gelişen Türk Romanı

Kırgızistan Türk Edebiyatı

• Çağatay edebiyatının devamı niteliğinde bir edebiyattır.
• 1930’lu yıllarda şiir serbest ölçüyle yazılmıştır.
• Düzyazının gelişmesine şair ve yazar Tokombayev öncülük etmiştir.
• 1950’nin ortalarında Cengiz Aytmatov’un, öykü ve romanlarıyla Kırgızistan Türk edebiyatına yeni ve güçlü bir boyut kattığı görülür.

Cengiz Aytmatov (1928 – 2008)

• Çağdaş Kırgız Türk edebiyatının en önemli temsilcisi, roman ve öykü yazarıdır.
• Birçok dile çevrilen eserlerinde Kırgız Türkleri ve Kırgız coğrafyası anlatılır.
• Yapıtlarında Kırgızların destan ve efsane kültürünün etkileri görülür. 

Bazı Eserleri
• Roman: Cemile, Selvi Boylum Al Yazmalım, Deve Gözü, Beyaz Gemi, Toprak Ana, Gün Olur Asra Bedel, Cengiz Han’a Küsen Bulut…
• Tiyatro: Dişi Kurdun Rüyaları, Yıldırım Sesli Manasçı, Sultan Murat…

Kırım Türkleri Edebiyatı

• Kırım Türkçesi ve edebiyatı Kırım’ı Sovyetlerin ilhakıyla gittikçe zayıflar.
• Kırım’da ve Kırım dışında yaşayan, yetişen aydınlar dilin ve edebiyatın gelişimi için 1950’li yıllardan itibaren çalışmalar yaparlar.

İsmail Gaspıralı (1851 – 1914)

• Eğitimci, yazar ve yayıncıdır.
• Türkçü, Turancı görüşün ideologlarındandır.
• Türkler arasında ortak bir edebî dilin oluşturulmasını savunmuştur.
• “Dilde, fikirde, işte birlik.” sloganı onundur.

Bazı Eserleri 
Avrupa Medeniyetine Bir Nazar–ı Muvazene, Kıraat–i Türki, Rusya Müslümanları, Medeniyet–i İslamiye, İki Bahadır, İslamlara Dair Nizamlar ve İmtiyazlar…

Cengiz Dağcı (1919 – 2011)

• Eserlerinde Kırım Türklerinin sıkıntılarını dile getirir.
• Akıcı ve sade bir dille kaleme aldığı yapıtarını Türkiye Türkçesi ile yazmış ve Türkiye’de yayınlamıştır.

Bazı Eserleri
• Roman: O Topraklar Bizimdi, Yurdunu Kaybeden Adam, Ölüm ve Korku Günleri, Üşüyen Sokak, Dönüş…