1912 Nobel Edebiyat Ödülü - Gerhart Hauptmann

1912 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Gerhart Gerhart Hauptmann 15 Kasım 1862'de Szczawno Zdroj doğmuştur.

1868'de köy okuluna başladı. 10 Nisan 1874'te Breslau'da ön yeterlilik sınavını geçtiği liseye yazıldı. Hauptmann büyükşehirde gördüğü yeni çevreye alışmakta zorluklar yaşadı. Bir papazın yanında barınmadan önce, ağabeyi Carl'la birlikte perişan bir öğrenci pansiyonunda kaldı. Bundan başka, okulu ona problemler çıkardı. Okulda onu en çok rahatsız eden şey öğretmenlerinin ona karşı sert, soylu ailelerin çocuklarına karşı ise iyi davranmasıydı. Kendinde bu sebeplerle isteksizlik ve yakalandığı hastalıklar nedeniyle derslere katılamadığından ilk yılını tekrarlamak zorunda kaldı. Hauptmann 1878 baharında amcası Gustav Schubert'in Udanin'deki çiftliğinde tarım öğrenmek için ortaokuldan ayrıldı. Bir buçuk yıl sonra bu öğrenimi tamamlamak zorunda kaldı. Fiziksel açıdan yetersizdi ve onu 20 yıl boyunca ölümle burun buruna getirecek olan bir akciğer hastalığına yakalanmıştı.

1880 yılında Breslau Sanat Enstitüsünde heykeltıraşçılık eğitimi alan Hauptmann 1883 yılında heykeltıraş olarak Roma’ya yerleşir. İki yıl sonra zengin bir işadamının kızı olan Marie Thielmann ile evlenir ve çiftin üç çocuğu olur. Berlin yakınlarında Erkner semtine yerleşirler ve Hauptmann natüralist düşünceye sahip şairlerin derneği olan “Durch” ile iletişime geçer. Hauptmann 1889 yılında “Freie Bühne” (Serbest Sahne) isimli derneği kurar ve birçok eseri burada sahnelenir. “Vor Sonnenaufgang” (Güneşin doğuşu) isimli ilk yapıtının prömiyesi bu sahnede yapılır. Böylelikle modern çağın dramasının ileri gelen temsilcisi olur. Gerhart Hauptmann 1904 yılında eşinden boşandıktan sonra müzisyen öğrencisi Margarete Marschalke ile evlenir. İkinci eşinden bir oğlu dünyaya gelir. “Die Ratten” (Fareler) yapıtının prömiyesi 1911 yılında Berlin’de bulunan Lessing tiyatrosunda sahnelenir. Birçok ödüle layık görülen Hauptmann, 1918 yılında Alman Cumhuriyetinin kuruluşunda da aktif olur. Nasyonal sosyalizm’e bir beyanatta bulunmayan Hauptmann 1933 de kamu hayatından çekilir. 6 Haziran 1946 yılında 84 yaşında Agnetendorf’ da hayata veda eden Hauptmann’ın Yahudilere uygulanan tatbikatı anlatan öyküsü “Die Finsternisse” (Karanlıklar) ölümünden sonra yayınlanır. Türkçeye çevrilmiş eserinin adı "Dokumacılar"dır.

Natüralizm akımının en önemli Alman temsilcisi olarak bilinen Gerhart Hauptmann, 1912 yılında Nobel Edebiyat Ödülüne lâyık görülmüştür.

Gerhart Hauptmann 28 Temmuz 1946'da Agnetendorf köyünde öldü. Cenazesi kuzeydeki Hiddensee adasına götürüldü ve ilk başarılı büyük eserinin adı olduğu gibi, 28 Temmuz 1946'da "Güneş Doğmadan Önce" toprağa verildi. 

Eserleri:

1885 – Promethidenlos 
1888 – Bahnwärter Thiel 
1889 – Vor Sonnenaufgang 
1890 – Das Friedensfest 
1891 – Einsame Menschen 
1892 – Kollege Crampton 
1893 – Die Weber 
1893 – Der Biberpelz 
1893 – Hanneles Himmelfahrt 
1896 – Florian Geyer 
1897 – Die versunkene Glocke 
1898 – Fuhrmann Henschel 
1900 – Schluck und Jau 
1900 – Michael Kramer 
1901 – Der rote Hahn 
1902 – Der arme Heinrich 
1903 – Rose Bernd 
1905 – Elga 
1904 – Die Weber 
1906 – Und Pippa tanzt! 
1909 – Griselda 
1910 – Der Narr in Christo Emanuel Quint 
1910 – Peter Brauer (Tragikomödie) 
1911 – Die Ratten 
1912 – Atlantis 
1912 – Gabriel Schillings Flucht 
1913 – Festspiel in deutschen Reimen 
1914 – Der Bogen des Odysseus 
1917 – Der weisse Heiland 
1917 – Winterballade 
1918 – Der Ketzer von Soana 
1921 – Anna 
1922 – Festaktus zur Eröffnung des Deutschen Museums 
1925 – Veland 
1925 – Die Insel der großen Mutter oder Das Wunder von Île des Dames 
1928 – Des großen Kampffliegers, Landfahrers, Gauklers und Magiers Till Eulenspiegel Abenteuer 
1928 – Wanda 
1929 – Dorothea Angermann 
1930 – Die Spitzhacke 
1932 – Vor Sonnenuntergang 
1937 – Das Abenteuer meiner Jugend (Autobiographie) 
1939 – Die Tochter der Kathedrale 
1939 – Ährenlese 
1941 – Iphigenie in Delphi 
1941 – Das Märchen 
1942 – Magnus Garbe (erster Version: 1914) 
1944 – Iphigenie in Aulis 
1946 – Neue Gedichte 
1947 – Mignon (posthum) 
1948 – Agamemnons Tod/Elektra (posthum)