YAY AYRAÇ (PARANTEZ) VE KÖŞELİ AYRAÇ [ ] İŞARETİNİN KULLANILDIĞI YERLER

Ayraç ( )

 

a.  Cümlenin herhangi bir ögesi durumunda olmayan açıklamaların başına ve sonuna konur:

 

Kurullar arası eşgüdümü (koordinasyonu) en iyi siz sağlarsınız.

 

b.  Tiyatro eserlerinde konuşan kişinin hareketlerini açıklamada kullanılır:

 

Ayşe – (çekinerek) Girebilir miyim?

Müdür – (kızgın) Girdin ya!

 

c.  Alıntı yapılırken, yazarı ya da eseri göstermek için kullanılır:

 

Kemal Tahir, bu ilkeden hareket ederek, görüp yaşadığı somut Türk insanı gerçeğini, genel bir kavram çerçevesi içine oturtmuştur. Böylece, Osmanlı tarihinin sosyal ve siyasî olaylarını açıkladığı gibi, Tanzimat çağını ve Cumhuriyet devrini de bu görüş açısından değerlendirmiştir.  (Selahattin Hilav)

 

d.  Küçümseme, alay ya da kuşku bildirmek için kullanılan ünlem ve soru işareti ayraç içinde gösterilir:

 

O kadar çalışkandı(!) ki sınıfta kaldı.

 

 

e.  Maddeler sıralanırken, alt bölümleri gösteren harf ya da sayılardan sonra konur:

a)

b)

 

şeli Ayraç [ ]

 

a.  Ayraç içindeki bir anlatımda yeniden bir ayraç gerektiğinde kullanılır:

 

Na şarka, ne garba, ne falana feşmekâna bağlıyım; bize bağlıyım (Ahmet Hamdi Tanpınar, Mâhur Beste [Ülkü Mecmuası, 17. tefrika] ).

 

b.  Ansiklopedilerde, sözlüklerde kimi bilgiler köşeli ayraç içinde verilir:

 

Falih Rıfkı [Atay]; fıkra, makale, anı, gezi, sohbet türlerindeki özlü yazılarıyla tanındı. (Behçet Necatigil)

 

c.  Bilimsel araştırmalarda, üzerinde çalışılan yazının bulunamayan ya da okunamayan, araştırıcının tamamladığı bölümleri belirtmek için kullanılır.
 

NOKTALAMA