İKİ NOKTA (:) İŞARETİNİN KULLANILDIĞI YERLER
İki nokta, kabaca "açıklama gelecek", "arkası var" anlamını veren bir uyarı işaretidir. Aşağıda belirtilen durumlarda kullanılır.

 

a.  Kendisinden sonra örnekler verilecek, açıklamalar yapılacak cümle ya da sözcükten sonra konur:

 

Bugün bunların Türkçelerini kullanıyoruz: kamuoyu, güzel sanatlar, konu, yazı kurulu, sorumlu müdür.  (M. Cevdet Anday)

 

İki noktadan sonra gelen sözler, yukarıdaki cümlede olduğu gibi tek tek sıralanan örneklerse küçük harfle; kendi başına bir cümle ise büyük harfle başlar.

 

b.  Tırnak içinde verilen alıntılardan, önce konur:

 

Yazar Cemil Meriç, aydını şöyle tanımlamaktadır: "Yazı ve söz aracılığıyla toplumun şuurlanmasına yardım eden, yol gösteren, aydınlatan kişi."

 

Tırnak içindeki açıklama, asıl cümle kesilerek veriliyorsa, tırnaktan önce iki nokta koymaya gerek yoktur:

 

Sevda Şener, tipi "insana özgü genel bir niteliğin anlamlı biçimde vurgulanarak belirtildiği kişilere 'tip' diyoruz" biçiminde tanımlıyor.

 

c.  Konuşma çizgisiyle başlatılan aktarmalardan önce kullanılır:

 

Oysa dayanılmaz bir sesin çağrısı var:

-Haydi çık, daha çabuk, daha çabuk.

(Neşe Cehiz)

 

d.  Dilbilgisi ve sözlü anlatım çalışmalarında uzun okunacak ünlüleri göstermek için, söz konusu ünlüden sonra konur:

 

ha:iz, ca:iz, ha:ne, dünya:
 

NOKTALAMA