TÜRKÇE SESLERİN BAŞLICA ÖZELLİKLERİ VE SESLERİN SINIFLANDIRILMASI
TÜRK ALFABESİ (ABECESİ) :

Türk alfabesinde 8'i ünlü 21'i ünsüz olmak üzere 29 harf vardır.

ÜNLÜLERİN ÖZELLİKLERİ :

Başka bir sesin yardımı gerekmeksizin tek başına söylenebilen harflerdir:    
a,  e,  ı,  i,  o,  ö,  u,  ü.

Ünlü harflerin söyleniş ve yazımdaki özelliklerine göre öbeklenişi:

Kalın ve ince ünlüler :

Harfler söylenişleri sırasında dilimizi ileri - geri hareket ettirirler. Dilimizi ileri ittiren ünlülere ince ünlü; dilimizi geri çektiren ünlülere de kalın ünlü denir.

     Kalın ünlü :    a,  ı,  o,  u
     İnce ünlü  :     e,  i,  ö,  ü

Ünlülerin bu özelliğinden büyük ünlü uyumu kuralı oluşmuştur.

Düz ve yuvarlak ünlüler :

Harfler söylenişleri sırasında dudaklarımızı şekillendirir. Dudaklarımız düzken söylenebilen harflere düz ünlü; yuvarlaklaştırılarak söylenebilen harflere de yuvarlak ünlü denir.

     Düz ünlüler           :    a,  e,  ı,  i
     Yuvarlak ünlüler   :    o,  ö,  u,  ü

Geniş ve dar ünlüler :

Harfler söylenişleri sırasında çenemizi hareketlendirir. Çenemizin aşağıya hareketi ile ağız boşluğu genişler. Bu biçimdeyken söylenebilen harflere geniş ünlü; çenemizi hareketlendirmeden söylenebilen harflere de dar ünlü denir.

     Geniş ünlüler      :   a,  e,  o,  ö
     Dar ünlüler          :   ı,   i,   u,  ü

Harflerin düzlük, yuvarlaklık ve genişlik - darlık özelliklerinden küçük ünlü uyumu kuralı oluşmuştur.
DÜZ
YUVARLAK
Geniş
Dar
Geniş
Dar
Kalın         a
       ı
          o
          u
İnce          e
       i
          ö
          ü
ÜNSÜZLERİN ÖZELLİKLERİ :

Türk alfabesinde  21 ünsüz vardır. Bunlar bir ünlünün yardımıyla söylenebilir. Bunları söylerken kendilerinden sonra  "e" ünlüsü getirilir.

Ünsüzler : b,c,ç,d,e,f,g,ğ,h,j,k,l,m,n,p,r,s,ş,t,v,y,z.

Söyleniş Biçimleri :  be, ce, çe, de, fe, ge, yumuşak ge, he, je, ke, le, me, ne, pe, re, se, şe, te, ve, ye, ze.

Sert Ünsüzler : Söylenişleri sırasında ses tellerini titreştirmeyen ünsüzlerdir :  ç, f, h, k, p, t, s, ş.

Yumuşak Ünsüzler : Söylenişleri sırasında ses tellerini titreştiren ünsüzlerdir :  b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z.

Sürekli Ünsüzler : Sürekli söylenebilen ünsüzlerdir :  b, c, d, f, g, ğ, h, j, l, m, n, r,s, ş, v, y, z.

Süreksiz Ünsüzler : Sürekli söylenemeyen ünsüzlerdir :  ç, k, p, t.

Uyarı :
Ünsüzlerin sert ya da yumuşak ünsüz olup olmadığını anlayabilmek için ünsüzlerin başına bir ünlü getirilerek söylenir, işaret parmağıyla başparmağımızı gırtlağımızın üstüne bastırır, ses tellerinin titreşip titreşmediğini saptarız.
 
   Sert Ünüzler  Yumuşak Ünsüzler
 Sürekli Ünsüzler  f, h, s, ş  ğ, j, l, m, n, r, v, y, z
 Sürekli Ünsüzler  ç, k, p, t  b, c, d, g