TÜRKÇENİN SES YAPISI (BİR SÖZCÜĞÜN TÜRKÇE OLUP OLMADIĞINI ANLAMANIN YOLLARI)
Türkçe sözcüklerde(yansıma sesleri hariç)"f, h, j" ünsüzleri bulunamaz.

Örnekler :
Hava                        jale                        fakir
Havuz                      jandarma              faaliyet
Hale                         jilet                        fakülte
Hayat                       jüri                        fanatik
Günah                      jimnastik              fedai
Sabah                      jeolog                     fare
Helva                       jaluzi                     filiz

*   Yansıma sözcükler bu kuralın dışındadır;

Fısıltı,      fışkırmak,    fırt,          havlamak,
Kağan >  hakan,         Kangı  >  hangi,           Kanı    >  hani

Türkçe sözcükler (yansıma sesleri hariç) c, f, h, j, l, m, n, p, r, ş, v, z ünsüzleriyle başlayamaz.

Örnekler :
Cadde                    lavivert                  parça                        vakit
Can                        laik                        pamuk                       vitamin
Cariye                    limon                     palete                       viran
Canavar                 lezzet                    pencere                    vişne
Cirit                        lüzum                    pano                         venüs
Coğrafya                maden                   radyo                       vize
Final                       madalya                 rahat                       votka
Fotoğraf                 masa                      ritim                        zabıta
Funda                    miras                      ruh                          zamir
Hakem                   mantık                   rütbe                      zekâ
Hallaç                     narin                       şahane                  zavallı
Hatıra                     nazar                      şatafat                   zehir
Jelatin                    nesnel                     şehit                      zorba
Jips                        nezih                       şiir                         züğürt
Jöle                        nüfus                       şüphe                    zümre

*  Bu kurala uymayan  "ne, şişman, ver, var" sözcükleri Türkçe'dir.

   Ver> ber,   var >bar,   şişman>şişmen  sözcüklerin değişimiyle oluşmuştur.
İlk ve son iki harfi  ünsüz olan sözcükler Türkçe değildir.

Örnekler :
Fren                        krisital                     lüks
Kral                         kreş                        prens
Tren                        program                  lens
Spor                        psikoloji                   feminizm
Flört                        staj                           form
Prova                      stopaj                       faks

İçinde ikiz ünsüz bulunan sözcükler Türkçe değildir.

Örnekler :
Millet                 mürekkep                izzet
Şiddet               hiddet                      minnet
Cennet              himmet                   şirret                        
Cinnet               iffet                          zillet

"b,  c,  d,  g"  ünsüzleriyle biten sözcükler Türkçe değildir.

Örnekler :
Sosyolog                monolog                hac
Mirac                      yad                        sac

İki ünlüsü yan yana bulunan sözcükler Türkçe değildir.

Örnekler :
Şair                        vaat                        şiir
Kainat                    şuur                        cemaat
Saat                       kanaat                    sait
Ziraat                      camii                      fiil

Büyük ünlü uyumuna uymayan sözcükler Türkçe değildir.

(Uyarı :  -yor, -ken,  -ki,  -leyin,  -mtrak ekleriyle uyumsuz olan Türkçe sözcüklerde ses değişimine uğrayarak büyük ünlü uyumuna ters düşen; anne, kardeş, elma ... gibi Türkçe sözcükler ve bileşik sözcükler hariç.)

Örnekler :
Dünya                        saniye                     zamir
Kitap                          şahit                        edat
Mani                           kâfi                          faiz

Küçük ünülü uyumuna uymayan sözcükler Türkçe değildir.

(Uyarı :  -yor  ekiyle çekimlenmiş fiillerle; çamur, yağmur, kabuk gibi  "i,u" değişimine uğramış Türkçe sözcükler hariç.)

Örnekler :
Fotoğraf                kitap                        horoz
Monolog                mahir                      sismografya
Lâkin                      tarih                        biyolog

SES BİLGİSİ

Ses Olayları


Kaynaştırma