FİİLDE ÇATI - Test 3

1.       

I.    Sakla samanı, gelir zamanı.

II.    Dost başa bakar, düşman ayağa.

III.   El atına binen tez iner.

IV.   Ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasını.

V.    Ele uyan, eşini boşar.

Yukarıdaki atasözlerinin hangilerinde geçiş­siz çatılı fiil yoktur?

A) I. ve ll.      B) II. ve III.     C) II. ve V.      D) III. ve IV.      E) IV. ve V. 

2.       

Bugün öğleyin Eminönü'nde buluşuyoruz.

Bu cümlenin yüklemi çatı bakımından, aşğıdaki cümlelerden hangisiyle benzerlik göstermektedir?

A)     Her gün aynı sokakta karşılaşıyoruz.

B)     Okulun kalabalık sınıflarına alışmıştım.

C)    İşe ilk gün babamla gitmiştik.

D)    Bugün yeni bir ders yılına başlıyoruz.

E)     Sabahları otobüse yetişemiyoruz. 

3.      

Aşağıdaki cümlelerden  hangisi çatı bakı­mından ötekilerden farklıdır?

A)     Evin içi buz beyazına boyandı.

B)     Bahçeye kamelya yapıldı.

C)    Girişlere yapma çiçekler asıldı.

D)    Bahçedeki zararlı otlar temizlendi.

E)     İş bittiğinde herkes oradan ayrıldı. 

4.       

I.    Kasabanın meydanı bu gece için hazırlandı.

II.    Bilgisayarın monitörü yine arızalandı.

lll.  Resim çerçevesi yere düşünce parçalandı.

IV.   Tarladaki buğdaylar erkenden biçildi.

V.    Sokaktaki çöpler, ev sahipleri tarafından, toplandı.

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangi ikisindeki fiiller, özne-yüklem ilişkisi yönün­den diğerlerinden farklıdır?

A) I. ve ll.         B)l. ve V.       C) II. ve III.     D) ll ve IV.         E) II. ve IV. 

5.      

Aşağıdaki cümlelerin  hangisinde geçişsiz bir fiil, aldığı ekle geçişli hale gelmiştir?

A)     İş başvurusu için sabahleyin fotoğraf çektir­miş.

B)     Evin balkonunu yine bana sildirecek.

C)    Trafik polisi, hız sınırını aşan kamyonu dur­durdu.

D)    Geçen yıl aldığımız tarlayı bu yıl emlakçıya sattırdı.

E)     Yurtdışından  gelen  misafirlere  İstanbul'u gezdireceğiz. 

6.       

Çarşıdaki mağazalar, hava karardıktan sonra kapatıldı.

Bu cümlenin yüklemi ile aşağıdaki cümleler­den hangisinin yüklemi arasında çatı yö­nünden benzerlik vardır?

A) Çocuk, yemeğini bitirdikten sonra arkadaşı­nınkine sulandı.

B)     İki adam, binanın etrafında dolanıyordu.

C)    Viraja hızlı giren kamyon bir anda devrildi.

D)    Bu olayın tüm sorumluluğunu ben üstleni­yorum.

E)     Disiplini bozan görevliler, geçen hafta sü­rüldü. 

7.      

Aşağıdaki dizelerin hangisinde sözde özne­ye yer verilmiştir?

A)     Taze karlar yağmış karın üstüne

B)     Kolay değil ben bu derdi çekemem

C)    Şimdi gizli gizli kınar el beni

D)    Bir sabah yolum düştü geline

E)     Güzel sevmek sarp bir kale, ya alınır ya alınmaz 

8.     

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi geçişli bir fiildir?

A)     Orhan, her sabah sahilde yürürdü.

B)     Babam kitap almak için kırtasiyeye uğradı.

C)    Öğretmenimiz bize güzel bir şiir öğretecek.

D)    Genç kadın ve kızı köye akşama doğru varır.

E)    Konuşmalardan sonra köylünün aklı iyice karışmış.

9.

"Yeni aldığımız halının parası henüz ödenme­mişti ." cümlesinde görülen özne-yüklem iliş­kisi aşağıdaki cümlelerin hangisinde vardır?

A)     İstediğiniz kitaplar bir hafta içinde getirilecek.

B)     Bebek, evin salonunda yavaş yavaş gezini­yordu.

C)    Ayhan da sonunda bizim gruba katılmıştı.

D)    Soğuk yüzünden, yatar yatmaz battaniyesi­ne sarınıyor.

E)     Gençliğinde hareketli olan adam şimdilerde duruldu. 

10.    

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi"öznesine göre dönüşlü, nesnesine göre geçiş­li" bir fiildir?

A)     Arkadaşlarına, yaptıklarından dolayı darıl­mamıştı.

B)     Son anda aldığı kararla yarışmadan çekil­mişti.

C)    Evin bütün yükünü, bu zavallı kadın yüklen­mişti.

D)    Bu olaydan sonra, dedemin bütün sinirleri gerilmişti.

E)     Kardeşi, aldığı güzel haberlerden sonra se­vinmişti. 

11.    

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "eylemin be­lirttiği işi bir başkasına yaptırma" anlamı vardır?

A)     Dün yapılan sınav biraz erken bitirilmiş.

B)     Büyük kızına evde olmadığını söyletmiş.

C)    İkinci mağazamızı haftaya hizmete açacağız.

D)    Sorduğum zaman bildiklerini bana tek tek anlatır.

E) Yolda yürürken adamla çarpışınca elindeki­leri yere düşürdü. 

12.    

Akşam eve yaklaştıkça içimdeki korku büyüyor­du. Ya buldularsa parayı, karanlıkta beni bekli­yorlarsa! Eve gitmese miydim? Her gece evde yattığımı herkes biliyordu. Eve gitmeyince bu, suç işlediğime kanıt olacaktı.

Yukarıdaki parçada yer alan eylemlerden kaçı geçişlidir?

A) 1            B) 2            C) 3           D) 4          E) 5 

13.   

 Eser (I)  seher yeli sabaha yakın

Nazlı yâri uykudan uyandırmayın (II)  sakın

Açılmış gerdanı benlere bakın (III

Düşünde ne görür (IVsor (V)  seher yeli

Yukarıda numaralanmış eylemlerden hangi­leri nesne-yüklem ilişkisine göre birbirinden farklıdır?

A) I. ve III.               B) I. ve V.          C) II. ve IV.

D) II. ve V.              E) IV. ve V. 

14.   

Aşağıdakilerin hangisinin yükleminde çatı özelliğinden söz edilemez?

A)     Artık sorunlarını herkese anlatmaktan vaz­geçmelisin.

B)     Emekli olunca doğup büyüdüğü köyde ya­şamaya başlar.

C)    O günlerden zihnimde sadece hatıralar vardı.

D)    İstanbul, tarihi günlerinden birini yaşıyordu o gün.

E)     Toprağın o büyüleyici kokusu her yanı sar­mıştı. 

15.  

 Yüklemi geçişli olduğu halde nesne kullanıl­mamış cümle aşağıdakilerden hangisidir?

A)     Geceleri uykusunda kıkır kıkır gülüyor.

B)     Güneş doğmadan önce yarım saat kadar okuyor.

C)    Hafta sonları Haliç'teki parklara gidiyor.

D)    Fırsat buldukça amcasının yanına uğruyor.

E)     Bazı sabahlar bize kahvaltıya geliyor.

16.    

Aşağıdakilerin hangisinde yüklem, çatı bakı­mından diğerlerinden farklıdır?

A)     Sen varsan dolunay doğar gemide

Sen yoksan içimde lambalar var

B)     Gözden uzaklaşınca evin direği

Duvarlar göğsümde güreşe durur

C)    Yokluğun omzuma konduğu zaman

Gariplik, postunu serer üstüme

D)    Sensizliğin biri de bir, bini de

Çırpındığım sular ummana döner

E)     Beynimde kaynayan sular kudurur

Ruhum fırtınalar içinde 

17.    

(I) Bir bilge, yıllardır hiç ayrılmadığı bir ağaç ko­vuğunda yaşardı. (II) Yanına halktan başkasını kabul etmezdi. (III) Bu yüzden kral, üstüne sa­de elbiseler giyip kendisini halktan biri gibi gös­terip yola düştü. (IV) Bilgenin kovuğuna yaklaş­tıklarında atından inip muhafızını da geride bıra­karak yola devam etti. (V) Kral yaklaşırken bilge, kovuğunun önüne çiçek tarlaları kazıyordu.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangi ikisi nesne-yüklem ilişkisi yönüyle diğerle­rinden farklıdır?

A) I. ve II.        B) I. ve V.      C) II. ve III.      D) II. ve V.      E) III. ve V. 

18.    

Aşağıdakilerden hangisinde "alınmak" eyle­mi özne-yüklem ilişkisine göre diğerlerin­den farklıdır?

A)     Bizim eve her gün çocuklar için mutlaka süt alınır.

B)  Bundan sonra kurumumuza öğretmenler sınavla alınacak.

C)    Rapor, geçerli olsun diye, yetkili kurumlar­dan alınmalı.

D)    Masanın üstündeki kitaplar hangi kitapçı­dan alındı?

E)     Söylediğim son cümleden dolayı babam alınmış bana. 

19.    

I.    Sefa ile yenen, cefa ile kazanılır.

II.    Doludan  ıslanmışın  yağmurdan  pervası olmaz.

III.   Her damardan kan alınmaz.

IV.  Tırnağın varsa başını kaşı.

V.   Alet işler, el övünür.

Yukarıda numaralanmış atasözlerinde altı çizili eylemler özne-yüklem ilişkisine göre ikişerli eşleştirilirse hangisi dışta kalır?

A) I.          B) II.         C)lll.        D) IV.        E) V. 

20.    

Geçişli bir eylem "-r, -t, -tır" eklerinden birini ala­rak yeniden geçişli duruma gelir. Bu eyleme "et­tirgen çatılı eylem" denir.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi ettirgen çatılı bir eylem değildir?

A)     Bütün işlerini küçük kardeşine yaptırırdı.

B)     Bizi ne diye bir saattir burada bekletiyorsun?

C)    Kaybettiği çantasını her yerde arıyordu.

D)    Kitabımızın ilk baskısına bir ön söz eklettim.

E)     Akşam yatmadan önce çocuklarına mutla­ka süt içirir. 

21.    

İşin aksayan noktalarını anlatmak için patronla görüştü.

Aşağıdakilerin hangisinin yüklemi çatı yö­nünden bu cümledekiyle özdeştir?

A)     Fark etmeden fena bir işe bulaşmışlar.

B)     Sokakta görünce Hasan abiyle selamlaşırım.

C)    Yeni sınıfa birkaç gün içinde alışırız.

D)    Hızlı koşunca otobüse yetişebildik.

E)     Günlerdir süren fırtına bir anda yatışmış. 

22.    

Ağlarım, ağlatamam, hissederim, söyleyemem Bu eylemlerin nesne-yüklem ilişkisi açısın­dan özellikleri aşağıdakilerin hangisinde sı­rasıyla verilmiştir?

A)     Geçişsiz, oldurgan, geçişli, geçişli

B)     Geçişli, ettirgen, geçişsiz, geçişli

C)    Geçişsiz, oldurgan, geçişsiz, geçişsiz

D)    Geçişli, ettirgen, geçişli, geçişli

E)    Geçişli, oldurgan, geçişli, geçişli

23.    

Kapadım bir bir kapılarını gecenin Uzandı ellerim kanat seslerine

Bu dizelerde altı çizili eylemlerin, özne ve nesnelerine göre durumu aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A)   Etken - geçişli / edilgen - geçişli

B)   Etken - geçişsiz / dönüşlü - geçişsiz

C)   Edilgen - geçişsiz / dönüşlü - geçişli

D)   Edilgen - geçişsiz / etken - geçişli

E)   Etken - geçişli / dönüşlü - geçişsiz 

24.    

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne, hem eylemi yapan hem de eylemden etkilenen durumundadır?

A)   Bu gönül kaç kere yandı tutuştu.

B)   Senin uğruna bir ömür verdim.

C)   Yıllarca boş yere dövündüm.

D)   Şu gözlerle ne gönüller tanıştı.

E)   Seni kimselere değişemem ben. 

25.     

Arkadaşlar birkaç kitap getirdi. (I)  Kitaplardan biri

Türkçeye yeni çevrilmişti. II()  Birini bir arkadaşa

yazdırmışlardı. (III)  O arkadaşla üniversiteden

tanışıyorduk. IV()  Güncel olayları konu alan üçüncü

kitap beni çok güldürmüştü. (V

Bu parçada numaralanmış eylemlerin hangi­sinin çatı özelliği aşağıda yanlış verilmiştir?

A) I. geçişli     B) II. Dönüşlü  C) III. ettirgen    

D) IV. İşteş   E) V. oldurgan 

26.    

Bugün okullar açıldı. Yeni öğrencilerle tanıştık. Derslere büyük bir istekle başladık. İlk konuyu sınıfın tamamının katılımıyla işledik. Öğrencile­rin hepsi yaz tatilinden gelmenin dinlenmişliği ve yeni bir okula başlamanın heyecanıyla der­se katıldı.

Bu parçada aşağıdakilerin hangisi yoktur?

A) Dönüşlü fiil    B) Edilgen fiil  C) İşteş fiil   

D) Ettirgen fiil   E) Geçişsiz fiil 

27.     

Nesne alıp almadıklarına göre fiiller "geçişli" ve "geçişsiz" diye ikiye ayrılır. "Neyi" ve "kimi" so­rularına cevap veren fiiller geçişli, cevap ver­meyenler ise geçişsizdir.

Bu tanıma göre aşağıdaki cümlelerin hangi­sinin yüklemi geçişsiz bir fiildir?

A)   Küçükken, büyüklerin sohbetini dinlerdik.

B)   Ben bu yollarda çok otobüs bekledim.

C)   Yapacaklarını ona bir bir anlattı.

D)   Balkondaki çiçek kısa sürede büyüdü.

E)   Bizi bütün gün fıkralarıyla güldürdü. 

28.    

Yüklemi isim olan cümlede çatı Özelliği aranmaz. Bu kurala göre aşağıdaki cümlelerin hangi­sinde çatı özelliği aranmaz?

A)   Asıl güzellik gönül derinliğidir.

B)   Gönüller alçağa konarsa sevilir.

C)   Bir gönülde iki aşk olmazmış.

D)   Gönlün dili söyler en güzel şiiri.

E)   Sevmek gönülle olurmuş, gözle değil. 

29.

(I) Az evvel Gökhan telefon etti. (II) Halimizi hatı­rımızı sordu. (III) Bizim ilçeye uğramış. (IV) Ağa­beyimle arkadaşlarla görüşmüş. (V) Onların da selamları olduğunu söyledi. Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangi­lerinin yüklemi çatı bakımından diğerlerin­den farklıdır?

A) I. ve ll.        B) II. ve III.      C) II. ve V.      

D) III. ve IV.      E) IV. ve V. 

30.

(I) Geçen hafta İstiklalde arkadaşımla dolaşı­yorduk. (II) Aslında film afişlerine bakıp, bizi ilk etkileyen afişin filmini seyretmek niyetindeydik. (III) Fakat bu zevki en sona bırakmayı uygun bulmuştuk. (IV) İstiklal'in başından başlayıp so­nuna doğru sinemaları ve dolayısıyla afişleri sı­rasıyla incelemeye başladık. (V) Sağ taraftaki ilk sinemada bir bilimkurgu filmi vardı

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangi ikisinde çatı özelliği aranmaz?


A) I. ve ll.        B)l. ve V.       C) II. ve III.      D) II. ve V.        E) III. ve V.

TÜRKÇE SORU BANKASI