SÖZCÜK TÜRLERİ (EDAT-BAĞLAÇ-ÜNLEM) - Test 1

1.       

Edatlar, yalın halde bulunur ve çekim eki almaz, çekim eki alınca da isim göreviyle kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıkla­maya uygun bir kullanım vardır?

A)     Burada size göre bir iş yok ki?

B)     Eve, dün gece sabaha karşı gelmişsiniz.

C)    Bizden başka kimse seni aramaz.

D)    Bu kadarını ben de tahmin etmiyordum.

E)     Sabahtan beri ağzıma lokma girmedi. 

2.      

Aşağıdaki altı  çizili sözcüklerden  hangisi bağlaç değildir?

A)     Demek sen de bizimle gelmek istiyorsun?

B)     Biz bile söylediklerinden bir şey anlamadık.

C)    Madem gitmeyecektin niye söz verdin?

D)    Bu kadar işi yalnız başına bitirebilir misin?

E)     Türkçe ile matematik dersine çok çalışmalıymışım. 

3.       

Edatlar, kendilerinden önceki sözcüklerle öbekleşerek cümlede sıfat ya da zarf görevi üstlenir.

Buna   göre,   aşağıdakilerden   hangisinde "edat öbeği" sıfat görevinde kullanılmıştır?

A)     Bunun gibi insanlarla oturup kalkmamalısın.

B)     Konuşmasını yapmak üzere yerinden kalktı.

C)    Kimseyle bugüne kadar tartışmamıştı.

D)    Her şeye karşın ona yardım ettim.

E)     İyi yaşayabilmek için çaba sarf ediyordu. 

4.       

Her zaman ünlem olan "asıl ünlemler" dışında, diğer sözcük türleri de seslenme, şaşma vb. anlamlar bildirdiğinde ünlem görevi üstlenir. Aşağıdaki  ünlem cümlelerinin  hangisinde "asıl ünlem" kullanılmamıştır?

A)     Vah bize, eyvah bize, bir işi bitiremedik!

B)     Hey gidi gençlik günlerimiz hey!

C)    Sen geldin ya, zaman durur artık!

D)    Arkadaş, bizi bu gurbet elde unutma!

E)     Oh be, temiz hava, bol güneş..! 

5.      

Aşağıdaki dizelerin hangisinde edat da bağ­laç da kullanılmamıştır?

A)     Senelerce sana hasret taşıyan Bir gönülle kollarına atılsam

B)     Ben de bir gün, kucağında yaşayan Bahtiyarlar arasına katılsam

C)    Bir yıkılmış evin, harap ocağın En heybetli saraylara bedeldir

D)    Rahat etmem bu yabancı toprakta Cennette de avutamam gönlümü

E)     Anladım ki sevda, gençlik, şeref, şan Asılsızmış, şu yalancı dünyada 

6.       

I.    Ha, ben köye telefon edecektim!

II.    Aman Allah'ım manzaranın güzelliğine bak!

III.   Öf! Her gün aynı yemek!

IV.   Ay! Sen nereden çıktın?

Yukarıdaki ünlem cümlelerinde aşağıdaki anlamlardan hangisi yoktur?

A) Üzülme       B) Bıkkınlık     C) Hatırlama      

D) Beğenme      E) Şaşırma 

7.      

Aşağıdaki dizelerin  hangisinde hem edat hem bağlaç kullanılmıştır?

A)     Ne bir bulut parçası ne bir gölge izi var

Kızgın bir fırın gibi yanıyor boş ufuklar

B)     Her yer şimdi uykuda her taraf şimdi baygın

Dağlar uzakta sanki dumandan birer yığın

C)    Sokaklar bile derin bir öğle uykusunda

Aman uyanmasınlar aman biraz susun da

D)    Sular yine ne durgun, sular yine ne sıcak

Dallar üstünde kuşlar uyuyor kucak kucak

E)     Gece sanki dağlarla çevrilmiş bir uçurum

         Odamda yapayalnız boşluğu dinliyorum

8.     

Aşağıdakilerden hangisinde edat, ek-eylem alarak yüklem olmuştur?

A)     Sen bana rağmen günahsız kulsun.

B)     Sen benim için en candan dostsun.

C)    Sen benim kadar gün görmemişsin.

D)    Sen bana göre bir gonca gülsün.

E)     Sen benim gönlümde sultan gibisin. 

9.    

 İlgeçler cümle içinde "benzerlik, araç, süre..." gibi çeşitli anlam ilgileri kuran sözcüklerdir. Aşağıdakilerin hangisinde "gibi" ilgeci cüm­leye "aşağı yukarı" anlamı katmıştır?

A)     Ben de senin gibi düşünüyorum şimdi.

B)     Saat dokuz gibi Eminönü mahşere döner.

C)    Altın gibi saçların dalgalanırdı rüzgârda.

D)    Geceyi tuttuğun gibi gündüze çevirmelisin.

E)     Elindeki valizi götürdüğü gibi geri getirdi. 

10.

"İçin" edatı aşağıdakilerin hangisinde "Anka­ra'ya gitmek için yola çıktı." cümlesindeki an­lamıyla kullanılmıştır?

A)     Çarşamba'yı sel aldığı için İstanbul'a döne­medim.

B)     Erken yattığı için erken kalkmıştı.

C)    Öğle yemeğini yemek için eve gidecekti.

D)    Dürüst ve çalışkan olduğu için saygı görüyor.

E)     Ünye, il olamadığı için Fatsa da olamadı. 

11.  

 Dershaneye yazılmak istiyordu;- maddi duru­mu buna elvermiyordu.

Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki bağlaçlardan hangisi getirilemez?

A) çünkü           B) fakat         C) oysa             

D) ama         E) ne var ki 

12.   

Aşağıdakilerden hangisinde "ama" bağlacı koşul bildirmektedir?

A)     Hızlı ama hatasız konuşuyor.

B)     Kitapları al; ama kimseye vermeyeceksin.

C)    Akıcı, sade bir dili var; ama her zaman yaz­mıyor.

D)    Güler yüzlü, ama disiplinli biriydi.

E)     Ama sen bizi o gün beklememiştin. 

13.   

Garip, güzel sonra mahzun Işıkla yağmur beraber Bir türkü ki gamlı, uzun Ve sen gülünce açan güller Yukarıdaki dizelerde kaç bağlaç vardır?

A)1           B)2           C)3          D) 4        E) 5 

14.   

Ne zengin ne fakir bir semtte oturuyor.

Bu cümleye "ne...ne" bağlacının kattığı an­lam aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A)     Müdür, ne seni ne onu soruyor.

B)     Ne işe ne eve uğruyor üç gündür.

C)    Arkadaşı ne uzun ne kısa görünüyor.

D)    Ne kızı veriyor, ne dünürü küstürüyor.

E)     Ne köye ne kente uğruyor. 

15.  

 Aşağıdakilerin hangisinde bağlaç, sıfatları birbirine bağlamıştır?

A)     Doğruyu bil; ama her yerde söyleme.

B)     Seni de beni de eski mahalleye çağırdı.

C)    Bahçeli bir ev, beyaz bir araba istemiş.

D)    Küçük ama güzel bir evde oturuyor.

        Yaşlı dünyamız da ömrünü dolduruyor.

16.  

 İlgeç öbekleri adları niteleyerek sıfat görevini üst­lenebilir.

Aşağıdakilerin  hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır?

A)   Seninle kaç yıldır tanışıyoruz?

B)   Onlar etle tırnak gibidir.

C)   Ne kadar çok çalışıyorsun!

D)   Aslan gibi adamsın, maşallah!

E)   Sabaha karşı eve döndüler. 

17.   

Ünlemler, ad çekim eki alınca adlaşır.

Aşağıdakilerin hangisinde bu açıklamaya uy­gun bir durum söz konusudur?

A)   Ha gayret arkadaşlar, iş bitiyor.

B)   Aman çocuklar, sakın ha hata yapmayın!

C)   Şimdi oflama puflama zamanı değil, çalı­şın!

D)   Yahu, şu arızanın bir çaresine bakın!

E)   Ah, ben seni terbiye etmez miyim? 

18.   

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mi" diğer­lerinden farklı anlamda kullanılmıştır?

A)   İstanbul'a geldiniz mi mutlaka bana uğrayın.

B)   Ders çalıştın mı ki benden izin istiyorsun.

C)   Sola döndün mü bankayı görürsün.

D)   Yaz geldi mi herkes denize gider.

E)   Çiçekler açtı mı içim bir hoş olur.

19.    Aşağıdakilerin hangisinde "ya" ünlemi cüm­leye "sitem, yadırgama" anlamı katmıştır?

A)   Hadi ya, bizi sahile götür!

B)   Adı neydi ya, o çocuğun, unuttum!

C)   Ya Allah, deyip işe sarılın!

D)   Sen geldin ya, bütün dertler biter artık!

E)   Ya, demek eski dostlar da hatırlanmıyor artık! 

20.    

"İle" edatının yerini bazen "-li" eki tutabilir. Aşağıdakilerin hangisinde buna örnek bir kullanım vardır?

A)    Pembe panjurlu bir evde oturuyor.

B)   Dikkatli bir gözlemci sayılırım.

C)   Çok neşeli bir arkadaşı vardı.

D)   Birer demli çay içelim mi?

E)    Buraya benli bensiz gelebilirsin. 

21.     

I.    Her şey insanla güzel

II.    Doğan güne karşı gerinen evler

III.   Mavi rüzgârların koştuğu sokak

IV.   insan olmazsa kötü resimler gibi

V.    Temmuz tarlalarında başak

Yukarıda numaralanmış dizelerin hangile­rinde edat yoktur?

A) I. ve II.                B) I. ve V.             C) II. ve III.

D) III. ve V.              E) IV. ve V. 

22.   

Ağabeyi ile (I) ablası da (II) gelmişti; ama  (III) ona haber    vermemişlerdi. Çünkü  (IV) onun için (V) bir sürpriz hazırlamışlardı.

Yukarıda altı çizili sözcüklerden hangisi bağlaç değildir?

A) I.           B)ll.          C) III.         D) IV.        E)V. 

23.   

Aşağıdaki dizelerin hangisinde ilgeç kulla­nılmamıştır?

A)   Hasretle hemşire gamla yoldaştı Kalbimde çarpıntı gözümde yaştı

B)   Yıllarca göğsüme sığmadı taştı Yıllarca ne durdu, ne dindi aşkım

C)   Sevgilim her insan doğarken ağlar Çiçeklerle açar, sularla çağlar

D)   Kimi benim gibi erir derdinden Kimi senin gibi bahtiyar olur

E)   Gönlümden ibaret kaldı mezarı Anlayın ne kadar hazindi aşkım

24.    

"Ama" bağlacı biri olumlu diğeri olumsuz iki kar­şıt yargıyı bağlar.

Aşağıdakilerin hangisinde "ama" bağlacının kullanımı bu açıklamaya örnek olamaz?

A)   Bize yolu tarif etti; ama sonra kendisi de geldi.

B)   Derslerine çalıştı; ama sınavı kazanamadı.

C)   Oldukça kalın giyinmişti; ama yine üşüyordu.

D)   Önerimi çok beğendi; ama uygulanabilir bulmadı.

E)  Biçim açısından başarılı bir eser; ama içe­rik yönünden oldukça zayıf. 

25.    

Aşağıdakilerin hangisinde edat ve bağlaç birlikte kullanılmıştır?

A)   Uzan, baş ucumda perdeyi indir

B)   Besbelli ölümüm sabahleyindir

C)   Mum, olduğu gibi kalsın akşamdan

D)   Sen de eller gibi adımı unut

E)   İlk ışık korkuyla giderken camdan 

26.    

Aşağıdakilerin hangisinde edat kullanılma­mıştır?

A)   Bir ruh gülümsüyor gibi derinden

B)   Bana doğru ayak izlerin gelir

C)   Karşında fecirle değişen ağaç

D)   Bırak saçlarınla oynasın rüzgâr

E)   Gözlerin İstanbul oluyor birden 

27.    

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat farklı bir çekim ekiyle öbekleşmiştir?

A)   Bu dünyada benim gibi dost zor bulursun.

B)   Şiddetli yağmur sabaha kadar devam etti.

C)   Çok çalışmasına rağmen sınavı kazana­madı.

D)   Mağazada kendime göre elbise bulamadım.

E) Her insan, ölene dek kendi değerlerinden vazgeçmemelidir. 

28.    

Edat öbeği sıfat ya da zarf görevinde kullanıla­bilir.

Aşağıdakilerin hangisinde yukarıdaki açık­lamaya örnek yoktur?

A)   Sağanak yağmur salı gününe kadar devam edecekmiş.

B)   Bu kadarı fazla deyip evi terk etti.

C)   Herkesin içinde zenginmiş gibi davranıyor.

D)   Yorgun olduğu için akşam erken yattı.

E)   Bu yaz tatile kendi arabamla gitmeyi düşü­nüyorum. 

29.    

(I) Bir sıcak yuva istemişti Zeynep. (II) Doğdu­ğu fakir evinde gözlerini toprakla açmıştı. (III) Daracık avlulu evlerinin zemini ve duvarları topraktı. (IV) Gecenin sessizliğinde kimi zaman iç gıcıklayan, kimi zaman huzur veren çıtırtılara rağmen odanın tavanı topraktı. (V) Ne var ki so­ğuktan ve sıcaktan koruması için oldukça kalın yapılan duvarların taşları, samanla karışmış toprak harçla doldurulmuştu.

Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangi­sinde edat ya da bağlaç yoktur?

A)l.          B) II.         C) III.        D) IV.        E)V.

TÜRKÇE SORU BANKASI