SÖZCÜK TÜRLERİ (EDAT-BAĞLAÇ-ÜNLEM) - Test 2

1.       

Edatlar, cümlede tek başlarına bir görev üstlen­mez, kendinden önceki sözcüklerle öbekleşir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde altı çizili sözcük edat değildir?

A)   Az daha tüm sırrımızı açık edecekti.

B)   Akıllı ile yola çık ki sonun iyi olsun.

C)   Söz vermek kadar insanı bağlayan bir şey yok.

D)   Sorulan çözmediği için öğretmenden azar işitti.

E)   Kendine göre bazı kuralları olduğunu söy­lüyor.

 

2.       

Görevdeş öğeleri ya da cümleleri birbirine bağ­layan sözcüklere "bağlaç" denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde altı çizili sözcük bağlaç değildir?

A)   Projemi çok beğendiler, gelgelelim ekono­mik bulmadılar.

B)   Sürekli ağlıyor, demek ki bize söylemediği bir derdi var.

C) Birçok konuda anlaşıyor yahut anlaşmıyo­ruz bu seni ilgilendirmez.

D)   Eve gidip babamı sorun, evde yoksa kah­veye bakın.

E)    Roman ile şiir arasında benzerlikler vardır. 

3.      

Aşağıdaki dizelerin hangisinde edat ya da bağlaç yoktur?

A)    Bebek sen de gözünü yum 

         Uyu derin derin

B)   Gülleri gördükçe gönlüm bir bülbü

        Saksıya baktıkça içimde bir haz

C)   Dışarıda fırtına, uğultu, tipi 

       Odada sessizlik tutulur gibi

D)   Her mihnet kabulüm

        Yeter ki gün eksilmesin penceremden

E) Kapımı birkaç gün için açık tut 

    Eşyam bakakalsın diye arkamdan 

4.      

"İle" sözcüğü, görevdeş öğeleri bağladığında bağlaç (ulaç); sözcükler arasında anlam ilgisi kurduğunda edat (ilgeç) olur.

Buna göre, aşağıdaki atasözlerinin hangi­sinde "ile" sözcüğü diğerlerinden farklı tür­dedir?

A)    İtle çuvala girilmez.

B)   Leyleğin ömrü laklakla geçer.

C)   İmanla paranın kimde olacağı belli olmaz.

D)   Ne verirsen elinle o gelir seninle.

E)   Kısmet gökten zembille inmez. 

5.       

(I) Son zamanlarda sık sık duyduğumuz isimler­den biridir Molla Kasım. (II) Daha ziyade ortalı­ğın toz dumana döndüğü zamanlarda onu sah­nede görürüz. (III) Her kafadan bir ses çıktığı zamanlarda yahut gidişata gizem vermek ge­rektiği durumlarda ortaya çıkar. (IV) Onun çalış­ma alanı oldukça geniştir. (V) Her konuyu bildi­ğini, her işten anladığını yine kendisi söyler. 

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangi­sinde "bağlaç" vardır?

A) I.          B) II.           C) III.        D) IV.        E) V. 

6.       

"-ce" eki "-e göre, gibi, kadar" edatlarının anla­mını karşılayacak şekilde kullanılabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki "-ce" bir edatın yerini tutmamıştır?

A)   Bize her zaman dostça davranmıştır.

B)    Bunca sıkıntıya niçin katlandım sanıyorsun?

C)   Yıllar sonra sınıfça bir karar almayı başara-bildik.

D)   Gönlümce bir işe girmeyi öyle çok istiyorum ki!

E)   Karşındaki memura insanca hareket etme­lisin. 

7.      

Aşağıdakilerden hangisinde "ki" bağlacı cümleye neden-sonuç anlamı katmıştır?

A)   Beni iyi dinle ki söylediklerimi anlayasın.

B)   Yaptıklarından emin ki notuna itiraz ediyor.

C)   Tam soru yazmaya başlayacaktım ki elektrik­ler kesildi.

D)   Bir de baktım ki hızla bana doğru koşuyor.

E)   Büyük bir sorunu olmalı ki bize anlatmadı.

8.      

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden çok edat (ilgeç) kullanılmıştır?

A)   Yönetim kuruluyla aldığınız kararlara saygı duyuyorum, bana göre doğru bir iş yaptınız.

B) Gerçekleri ona olduğu gibi anlatmak istiyor; ama anlatamıyordu.

C)   Koltuğu pencereyle büfenin arasına koydu­ğu için evde rahatça dolaşabiliyoruz.

D)   Önceden de söylediğim gibi bu çalışmalar zaman alıyor.

E)   Sabahtan beri Ayşe'yi arıyorum; yine de bulamıyorum. 

9.      

I.    Olanların gerçek nedenini bir sen biliyorsun.

II.    Güzel bir filmdi; izleyicinin ilgisini çekmişti.

III.   Ağzı bir açılırdı susmak bilmezdi.

IV.  Onun da kendine özgü bir tarzı, bir düşün­cesi vardı.

V.    Bir bana bir babama bakıp konuşmaya başladı.

"Bir" sözcüğü yukarıda numaralanmış cümle­lerin hangisinde bağlaç olarak kullanılmıştır?

A)l.         B)ll.         C) III.        D) IV.        E) V. 

10.    

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük diğerlerinden farklı türdedir?

A)   Roman kadar hikâye okumayı da severdi.

B)   Geri dönmemek üzere yola çıkıyordu.

C)   Ahmet gibi bir dostum olduğu için şanslıyım.

D)   Deli ile yola çıkılmaz, sözü ne kadar doğruy­muş.

E)   En basit bir meselede bile anlaşamıyoruz. 

11.    

Bağlaçlar, cümle öğesi olmaz; cümle dışı un­surdur,

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde altı çizili sözcük bağlaç değildir?

A)   Ne var ki başka bir çıkış yolu da yoktur.

B)   Demek ki anlatılanları yeterince algılaya-mamış.

C)   Çünkü yaptığımız hata ne ilk ne de sondu.

D)   Keşke bu sözleri babama söylemeseydim.

E)   Mademki hepimiz sınava katıldık, soruları çözelim. 

12.    

"Bu dünyada onun gibileri zor bulunur." cümle­sindeki edatın adlaşması aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?

A)   Kendisinden önceki sözcükle öbekleşme-sinden

B)   İsim çekim eki almasından

C)   Benzerlik anlamı katmasından

D)   Fiil çekim eki almasından

E)   Tek başına bir anlam ifade etmemesinden 

13.    

Aşağıdaki altı çizili edatlardan hangisi bağ­laç olarak kullanılamaz?

A)   Beni yalnız sen anlayabilirsin.

B)   Benim, hiçbir zaman para i|e işim olmaz.

C)   Huzuru ancak kendi evinde bulabilirsin.

D)   Bu iş akşama bitecek gibi görünmüyor.

E)   Bir sana güveniyorum o konuda 

14.    

Aşağıdakilerin hangisinde edat farklı türde bir zamirle öbekleşmiştir?

A)   Sana göre bu seçimi kim kazanır.

B)   Toplumda onun gibi insan çok gördük.

C)   Onun kazanmasını herkes kadar ben de is­tiyorum.

D)   Benim için her şeyi göze alabilecek bir dos­tum yok.

E)   Senden dolayı ders çalışamadığını söyledi. 

15.     

Hey bu dağlar yalçın, karanlık derin 

Ne bir geçit verir ne sıcak bir in 

Gün battığı zaman sarp tepelerin 

Üstünden bir kartal geçer, o kadar 

Yukarıdaki dörtlükte aşağıdakilerden hangi­si yoktur?

A) Ünlem                 B) Bağlaç                   C) İsim

D) İlgeç                     E) Sayı sıfatı

16.    

Aşağıdakilerin hangisinde asıl ünlem olan sözcük farklı türde kullanılmıştır?

A)   Ah! Şu tatil bir gelse.

B)   Hiçbir zaman, mazlumların ahını  almamalı­sın.

C)   Hey gidi günler hey! Zaman çok değişti.

D)   Ha sana bir şey söylemeyi unuttum.

E)   Oh! Nihayet hırsız yakalandı. 

17.     

l.    Ah, nerede o eski günler!

II.    Aa, sen de mi buradaydın!

III.   Vah, vah, genç yaşta hayatını kaybetmiş!

IV.   Oo, bu ne şıklık böyle!

V.    Üf, İstanbul'un trafiğinden bıktım!

Yukarıdaki cümlelerde ünlemler aşağıdaki duygulardan hangisini belirtmek için kulla­nılmamıştır?

A) Acıma                B) Şaşırma       C) Beğenme

D) Sitem                E) Özlem 

18.   

"İçin'' sözcüğü  aşağıdakilerin  hangisinde farklı bir anlam ilgisi kurmuştur?

A)   Ev alabilmek için bankadan kredi çekti.

B)   Arkadaşının düğününe gidemediği için çok üzüldü.

C)   Tarlada, sürekli çalıştığı için bir deri bir ke­mik kalmıştı.

D)   İçindeki sıkıntıları ifade edemediği için bu hale gelmiş.

E)   Akşamları geç yattığım için uykusuz kalıyo­rum.

 

19.    O gazeteyi dün evde ben okudum.

Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki bağ-, laçlardan hangisi getirilirse cümleye eşitlik anlamı katar?

A) bile                       B) ancak                C) üstelik

D) halbuki                E) oysa 

20.   

Aşağıdaki cümlelerde "doğru" sözcüğü türce ikişerli eşleştirilirse hangisi dışta kalır?

A)   Bana doğru söyleyip söylemediğini nerden bileyim?

B)   Akşama doğru gün batımını izlemek bana huzur veriyor.

C)   Doğru bildiğin yoldan hiçbir zaman şaşma­malısın.

D)   Doğru söz her zaman her yerde söylenmez.

E)   Onunla ilgili henüz doğru bilgilere ulaşamadık. 

21.   

Aşağıdakilerin hangisinde asıl ünlem kullanılmamıştır?

A)   Of bugün çok sıcak var!

B)    Eyvah, çantamı otobüste unutmuşum!

C)   Bu anlattıklarımı aman kimseye söyleme!

D)   Üf, her gün de dışarı çıkılmaz ki!

E)   Denizde yüzerken sakın derin yerlere gitme! 

22.    

Aşağıdakilerin hangisinde edatın cümleye kattığı anlam, karşısında parantez içinde ve­rilen anlamla uyuşmamaktadır?


A) Romanın, hikâyeye göre daha karmaşık bir yapısı var.      (Karşılaştırma)

B)   Bu yıl sınavdaki sorular zor olacak gibi. (Tahmin)

C)   Bu yaz ailemle iyi bir tatil yaptım. (Birliktelik)

D)   Her şair kalıcı  olabilmek  için  çalışmalı. (Olasılık)

E)   Hava nemli olduğundan sabaha kadar uyu-yamadı. (Neden-sonuç) 

23.    

Şiirlerim rüzgârdır uzak dağlardan esen

Durgun sular gibi azalacağım

Şarkılarla geleceksin, duygulu, ince

Yalnız gözlerime bak diyeceksin

Yukarıdaki dörtlükte kaç ilgeç vardır?

A) 1             B)2           C)3          D) 4           E) 5

24.    

Aradan yıllar geçti işte o (I) günden beri (II)                  

Ne zaman yolda bir (III) hana rastlasam irkilirim

Çünkü (IV) sizde gizlenen (V) dertleri ben bilirim

Yukarıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi ilgeçtir?

A)l.          B)ll.           C)lll.        D) IV.        E) V. 

25.     

Edatlar, efiil alarak ve kendinden önceki söz­cüklerle öbekleşerek cümlede yüklem olur. Aşağıdakilerin  hangisinde  bu  açıklamaya uygun bir örnek vardır?

A)   Yüzüme, tanıyormuş gibi bakmıştı o gün

B)   Kapıyı çarptığı gibi çıktı odadan.

C)   Ancak aptallar senin gibi davranırdı orada.

D)   Çocuk gibiyim sen yanımda olmayınca.

E)   Bunun kadar işe yaramaz adam var mı? 

26.    

Yarın benimle birlikte kardeşim babam İstanbul'a gelecek.

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdaki bağlaçlardan hangisi getirilirse, eylemin gerçekleşmeyeceği anlamı çıkar?

A) ne...ne                              B) ya...ya

C) hem...hem                       D) gerek...gerek

E) ya...veya 

27.     

"de" bağlacı ikinci cümlenin eyleminden sonra gelirse, o cümleyi "üstelik" anlam ilgisiyle, birin­ciye bağlar.

Aşağıdakilerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir örnek vardır?

A)    Küçük kızım için de bir şarkı söyleyeceğim, dedi.

B)   Sınav heyeti bu konuda açıklama yaptı da hepimiz anladık gerçeği.

C)   Beni asla dikkatli bir şekilde dinlemiyor ve benimle ilgilenmiyor da.

D)   Avrupa'yı tanımasam da Avrupa kültürünü çok iyi biliyorum.

E)   Evde değilmiş, akşama doğru da ancak dönecekmiş.

28.   

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "hem...hem" bağlacı öğeleri bağlamamıştır?

A)   Geçen yaz hem Konya'ya hem Mersin'e uğramışlar.

B)   Mezuniyet gecesine hem annesi hem ba­bası katıldı.

C)   Akşamki iftar için hem ekmek hem pide almış.

D)   Hata yapınca hem işinden hem ailesinden oldu.

E)   Bugün hem okul hem dershane öğretmen­leriyle görüştüm. 

29.   

"Çünkü" bağlacı yargıları, neden-sonuç ilgisiyle birbirine bağlar.

Buna göre aşağıdakilerin hangisinde üç noktayla belirtilen yere "çünkü" bağlacı geti­rilemez?

A)   Şemsiyeni yanına almayı unutma; ... yağ­mur yağıyor.

B)   Yaşar Kemal hep Çukurova'yı anlatmıştır; ... oranın insanıyla özdeşleşmiştir.

C)   Herkesi çağırdımı söyledim; ... kimse parti­ye gelmedi.

D)   İki haftadır hiçbir şey yazmıyorum;... canım çok sıkıldı.

E)    Edebiyata şiir yazarak başladım;  ... şiiri edebiyatın temeli görürüm. 

30.   

Aşağıdakilerin hangisinde edat, bir topluluk ismiyle söz öbeği oluşturmuştur?

A)   Kimsesiz çocuklar için sanatçılar konser verdi.

B)   Sanatçı halkla bütünleşirse gerçek başarıyı yakalar.

C)   Bu işi herkes kadar ben de istiyorum.

D)   Toplumun ekonomik durumu düzeldiği için tüketim arttı.

E)   Köye ulaşmak için yılan gibi kıvrılan yollar­dan geçtik.

TÜRKÇE SORU BANKASI