SÖZCÜKTE YAPI - Test 2

1. İtalyan Dante, modern Avrupa'nın iç hayatını müzikal bir biçimde(I) oluştururken (II) Shakespeare, yiğitliği, tutkuları (III) ve dünya görüşleriyle (IV) Avrupa'nın dış hayatını şekillendirir.(V)

Yukarıda numaralanmış sözcüklerden han­gisi kök türü bakımından diğerlerinden fark­lıdır?

A) I.            B)ll.        C) III.         D) IV.        E)V.

2. Ben onu tüm özelliklerinin( I)yanında,(II) gösterişten(III) arınmış bir yapısı(IV)   olduğu (V) için severim.

Yukarıda numaralanmış sözcüklerden han­gisi iyelik eki almamıştır?

A) I.            B) II.        C)lll.         D) IV.        E) V.

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük sadece çekim eki almıştır?

A) Köylü, ekinleri biçme işini bu yıl kendi halle­decek.

B) Annem her sabah kahvaltıyı, biz kalkma­dan hazırlar.

C) Fuardaki kitap sergisini herkes merakla inceliyor.

D) Her ağacın altında saz çalınıyordu.

E) Binanın çevresi polisler tarafından sarıldı.

4. Güneş güler, kuşlar uçar havada Solar nazlı nazlı çiçekler Bu ayrılık bana yaman geldi pek Ruhum hasta, kırık kolum kanadım Bu dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangi­si, yapısı bakımından ötekilerden farklıdır?

A)     Güneş                  

B)     Solar                

C)     Nazlı

D)     Ayrılık            

E)     Kırık

 

5. Aşağıdakilerden hangisinde altı çizili söz­cükte kullanılan yapım eki, diğerlerinden farklı türden bir köke gelerek, sözcüğün tü­rünü değiştirmiştir?

A) Bilgi yarışmasında, diğer adaylar arasın­dan sıyrılmayı başardı.

B)  Sonuçları açısından çok üzücü olan bir olay ile karşı karşıyayız.

C)     Her konuda onu etki altına almak istiyordu.

D) Kapının arasına sıkışan parmağı bir hayli morarmıştı

E) Böyle bir soru ile karşılaşmayı hiç beklemi­yordum.

6. Aşağıdakilerden hangisi isimden türemiş fiil değildir?

A)     Başardı                

B)     Yaşıyor         

C)     Oynar

D)     Kokuyor           

E)     Ağarmış

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma­dan türemiş bir isim yoktur?

A)     Rüzgârın uğultusu kulaklarımızı sağır edi­yordu.

B)     Derenin şırıltısı hepimizi büyülemişti o gün.

C)  Bomba büyük bir gürültüyle patlamıştı ge­çen hafta.

D) Radyonun çıkardığı ses kulağımızı fazla­sıyla tırmalamıştı.

E) Doktor, çocuğun göğsünden bir hırıltı duy­duğunu söyledi. 

8. "-Iık (-lık, -luk, -lük)" eki aşağıdakilerden han­gisinde, ötekilerden farklı türde sözcük tü­retmiştir?

A) Ormanlık alanlara hasret kaldı ülkemiz insanı.

B) Toplumun sorunlarına duyarsız bir gençlik istemiyoruz.

C) Gözlük üreticisi firmalar İstanbul'daki top­lantıya katıldı.

D) Yıllardır yaşadığı ayrılık acısı nihayet sona erecek.

E) İnsanlık, bu yüzyılda büyük çevre sorunla­rıyla boğuşacak.

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-ce, -ca" eki eklendiği sözcüğe diğerlerinden farklı bir anlam katmıştır?

A)     Tüm bildiklerini gizlice polislere anlatmıştı.

B)     Babasının söylediklerini sessizce dinlemişti.

C) Çocuklar, evi terk eden annelerinin ardın­dan çaresizce baktı.

D) Öğretmen bu konuyu öğrencilere isteksizce anlattı.

E)     O büyük şair, herkese kardeşçe davranırdı. 

10. "Uyurgezer, tutkal, çekyat, biçerdöver" birleşik isimleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden han­gisi söylenebilir?

A) Anlamını kaybetmiş iki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşmuştur.

B) Çekimli iki fiilin kaynaşıp tek bir sözcük ola­rak kullanılmasıyla oluşmuştur.

C) Sözcüklerden birinin gerçek, diğerinin me­caz anlamda kullanılmasıyla oluşmuştur.

D) Bir ad ile bir fiilin birleşmesiyle oluşmuştur.

E) Fiilden türemiş iki adın kaynaşmasıyla oluşmuştur.

 11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem çekim eki almıştır?

A)     Bu kadar ekmek herkese yetecekti.

B)     Çekingenlik, onun en belirgin özelliğiydi.

C)     Vatanını düşünen her insan gibi o da feda­kârdı.

D)     İstediğiniz kitapları haftaya evinize yollarım.

E)   Şairler, gelecek nesiller tarafından anlaşıl­mak ister.

 12. Yapım ekleri eklendikleri sözcüğün anlamını değiştirdikleri gibi türünü de değiştirebilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün aldığı yapım eki sözcü­ğün türünü de değiştirmiştir?

A)     Aldığımız masanın bir ayağı kırıktı.

B)     Maça yetişebilmek için koşturuyordu.

C)     Doğum gününde tek isteği küçük bir kitaplıktı.

D)     Geçen ayın sonunda okula yazıldı.

E)     Mağaza, bugün erken açıldı.

13.         Kara gökler kül rengi (l) bulutlarla kapanık (ll)

Evlerin (lll) bacasını kolluyor (lV) yıldırımlar

İn cin uykuda (V) yalnız iki yoldaş uyanık

Biri benim biri de serseri kaldırımlar (Vl)

Yukarıda numaralanmış sözcüklerden hangi ikisi yapıca özdeş değildir?

A) I. ve III.             B) II. ve III.        C) II. ve IV.

D) IV. ve V.            E) V. ve VI.

14.   Yeter (l) büyüsüne (ll) aldandığımız (lll)

Güneşin; biraz da yalnızlığımız Kendi aynasında gülsün, (lV) gerinsin (V)

Yukarıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi kök türü bakımından ötekilerden farklıdır?

A) I.           B) II.        C)lll.        D) IV.        E)V.

15. Çokluktan seçme anlamı bildirildiğinde tamla­yan eki "-m (-in, -un, -ün)" yerine "-den (-dan, -ten, -tan)" eki kullanılabilir. Aşağıdakilerin hangisinde buna örnek olabi­lecek bir kullanım vardır?

A) Yazar, böyle sıradan olayları anlatırken bi­le üslubunu bozmuyor.

B) Yapıcılıktan çok yıkıcılık, onların tercih etti­ği bir davranış biçimi oldu.

C) Akşamki kızgınlığını üstünden atamamış, hâlâ sinirleri yatışmamıştı.

D) Tutarsız davranışlar sergileyen bu adam­lardan birkaçını işten çıkarmalıyız.

E) Bu yapıtımda, toplumun hemen hemen her kesiminden insan manzaraları görürsünüz.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-im, -im" eki altı çizili sözcüğün türünü değiştirme­miştir?

A)     Çok uzun olduğu için saçım yere değiyor.

B)      Hükümet yeni çözüm yolları arıyor.

C)  Bilim adamlarının toplantısı başka bir güne ertelendi.

D)     Öğretmen derste yapım eklerinden söz etti.

E) İşleri erken bitirmek istiyorsak iş bölümü yapmalıyız.

17. Bir akşam yavaşça çalınır odan Eşyaya bir nabız gelir ansızın Doğrulup üşüyen yastıklarından Kapıyı bir titrek elle açarsın

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden han­gisi söylenemez?

A)  I. dizede hem yapım hem çekim eki almış sözcük vardır.

B)      II. dizede isim ve fiil çekim eki kullanılmıştır.

C)     Tüm dizelerde türemiş sözcük vardır.

D) lll. dizede bir sözcük, iyelik ekinden sonra yaklaşma hal eki almıştır.

E)      IV. dizede fiilden isim yapan ek vardır.

18. "-ı, -i, u, -ü" eki, hal (durum) eki olarak kullanı­labildiği gibi iyelik eki olarak da kullanılabilir. Aşağıdakilerin hangisinde "-i" eki yukarıdaki açıklamanın dışında kullanılmıştır?

A)     Bugün sürekli başı ağrımış.

B)      Bu yıl kışı çok soğuk geçirdik.

C)     İstediğim yazı hâlâ elime geçmedi.

D)     işi erken bitirirsek maça yetişebiliriz.

E)  Aranızdaki sorunu bir an önce halletseniz iyi olacak.

19.    Benim doğduğum köylerde Kuzey rüzgârları eserdi

         Hep bu yüzden dudaklarım çatlaktır

Yukarıdaki şiirde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A)     Tamlayan eki                     

B)     İyelik eki

C)     Ekeylem eki                     

D)     Fiil çekim eki

E)     Belirtme hal eki

20. Bir yarı sarhoşluk içinde Geçerdim perdeli evinizin önünden Görünürdü aralık duran pencerenden Odan akşam serinliğinde

Yukarıdaki dörtlükte fiilden türemiş kaç söz­cük vardır?

A) 1             B) 2          C) 3         D) 4         E) 5

21.    

Bilirim yalnızlık üşütür (l) insanı

Yavaşlar (ll)  eve dönerken adımlarınız (lll)

Ilık yaz akşamlarını hatırlar (lV)

Kalp daima sevecek lV() birini arar

Yukarıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde yapım eki sözcüğün türünü değiştirmemiştir?

A) I.           B) II.        C) lll.        D) IV.        E)V.

22. Olaylara (I) çok üzülen (II)  babam, içindeki fırtınayı kimseyle paylaşmak (III)  istemeyince (IV)  asıl patırtı o zaman kopmuştu. (V)

Yukarıdaki cümlede numaralanmış sözcük­lerden hangisinin kökünün türü diğerlerin­den farklıdır?

A) l.            B) ll.        C) lll.         D) IV.        E) V.

23. Aşağıdakilerin hangisinde altı çizili sözcüğün kökü, tür bakımından ötekilerden farklıdır?

A)     Görgü kuralları insanlar içindir.

B)      Sevgi paylaşıldıkça artar.

C)     İnsanlar bilgiye saygı duyar.

D)     Kendine özgü bir anlatımı var.

E)      Övgüde ölçüyü kaçırmayın.

24. Sevgin yaşatır beni sevivermen öldürür Kendine alıştırıp gidivermen öldürür Yukarıdaki altı çizili sözcüklerin yapısı aşa-ğıdakilerden hangisinde doğru olarak sıra­lanmıştır?

A)     Türemiş, türemiş, türemiş, birleşik

B)      Basit, türemiş, basit, birleşik

C)     Türemiş, türemiş, basit, birleşik

D)     Türemiş, türemiş, basit, türemiş

E)      Türemiş, birleşik, basit, basit

25. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde altı çizili ek, yapım ekidir?

A)     Oğlum askerden döneli iki yıl oldu.

B)      Bir gün yolum düşerse size uğrarım.

C)     Bugünkü durum öncekinden iyi görünüyor.

D)     Halı saha maçında kolum sakatlanın işti.

E)      Okulum iki caddenin arasında kalıyor.

26. Türkçede bazı sözcükler kullanımlarına göre hem ad hem de fiil kökü olabilir. Bunlara "ikili kök" ya da "ortak kök" denir. Aşağıdakilerden hangisinde ortak köklü bir sözcük kullanılmıştır?

A)     Eski köye yeni âdetler getirmeyin.

B)      Zaman su gibi akıp gidiyor.

C)     Gül dalında bülbül ötermiş.

D)     Dilim, seni dilim dilim dileyim.

E)      Memleketim gözümde tüterdi.

27. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük ötekilerden farklı bir yapım eki al­mıştır?

A)     Şehir hatları vapurunda silici olarak çalışıyor.

B)      Babası, görücü usulüyle evlenmişti.

C)     Televizyon alıcısının garanti süresi dolmuş.

D)     Ayrıldığın yerlerde kalıcı eserlerin olsun.

E)      Kadife sesli şarkıcı dinleyenleri mest etti.

28. İnsan kendi hatalarını  (l) yalnızca  (ll) arkadaşlarının (lll) gözleri (lV)  ile görebilir. (V)

Bu cümledeki altı çizili sözcükler yapısı ba­kımından eşleştirilirce hangisi dışta kalır?

A)     l.            

B)     ll.       

C)     III.        

D)     IV.       

E)     V.

29.    

Kalbimde yanarken sevgin  (l) hasretin (II)              

Hayalin  (III) bile bir pınardır bana

Çatladı bağrımda yası gurbetin (IV)

Bir kızgın  (V) çöl gibi susadım sana

Yukarıdaki dizelerde numaralanmış ekler­den hangileri iyelik eki değildir?

A)     I. ve II.              

B)     II. ve III.         

C)     III. ve IV.

D)     III. ve V.        

E)     IV. ve V.


TÜRKÇE SORU BANKASI