MÜSEMMEN NEDİR, MÜSEMMENİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Bentlerinin dize sayısı sekiz olan divan şiiri nazım biçimidir. uyak düzeni genellikle aaaaaaaa-bbbbbbba-ccccccca-ddddddda-eeeeeeea.... şeklindedir. Ancak aaaaaabb-ccccccdd-eeeeeff-gggggghh... şeklinde olanları da vardır.


Örnek Müsemmen:

Kan ağlasın bu dide-i dür-barım ağlasın
Ansın benim o yâr-ı vefâdarım ağlasın
Çeşm ü dehan u ârız u ruhsârım ağlasın
Baştan başa bu cism-i siyeh-karım ağlasın
Agyarım ağlasın bana hem yârım ağlasın
Gûşeyleyen hikâtet-i Esrarım ağlasın
Na-dîde bir güher telef ettim dirîg u ah
Hâk içre defnedüp gerü gittim dirîg u ah

Zât-ı şerîfi âleme bir yâdgâr idi
Fakr u fenâ vu aşk u huner ber-karar idi
Her şeb misâl-i şem' benimle yanar idi
Sâye gibi yanımda enîs-i nehâr idi
Hakka tamam âşık idi yâr-ı gâr idi
Birkaç zaman muammer olaydı ne var idi
Allah verdi aldı yine kurb-i hazrete
Biz kaldık intîzar rûz-i kıyamete
Âhır nefeste sohbeti oldu mahabbet âh
Bir yâre urdu bağrıma ah derd-i firkat âh
Gelmezdi hiç kalb-i fakıyre bu sûret âh
Ey kâş etmeyeydim o âşıkla sohbet âh
Yakmazdı belki cânımı bû nâr-ı hasret âh
Telhettikâmımı o zehirnak şerbet âh
Eyvah elden o gul-i handanım aldı mevt
Esrar'ım aldı cümle dil ü canım aldı mevt
Olsun mübârek ol mehe kabr-i saadeti
Mevlâ müesser ede makam-ı şefaati
Bitmiş ne çâre dâne vü gelmişti saati
Dehrin budur hemişe muhibbana adeti
Tefrıyk içündür etse de izhar vuslatı
Zehri yutulmaz ağza alınmaz harâreti
Ben gördüm bu dar-ı fenaın fenasıdır
Bâkıy Hudâ rızası bakaa hak bakaasıdır

Meydan-ı Mevlevide nişan aşikar edip
Pervâz ederdi şevk ile ankaa şikar edip
Eylerdi nay u defle semâ ah u zar edip
Bulmuştu kan-ı matlabı Hak'ta karar edip
Almıştı müjde kûyuna yarın güzâr edip
Gitti ne çâre Gâlib'i hasretle yâr edip
Olsun visal-i hazret-i piranla kam-yab
Kıldı karin-i kabr-i Fasih-i felek-cenab

AÇIKLAMASI
 
1. Bu inciler yağdıran gözün kan ağlasın; benim o vefalı dostumu ansın,ağlasın.Gözüm, ağzım, yüzüm, yanağım, baştan başa şu karalara batmış, (yaslara girmiş) bedenim ağlasın; bana hem yabancılarım ağlasın; hem de dostlarım ağlasın, Esrar'ımın hikayesini duyan ağlasın.Yazık görülmemiş bir inciyi kaybettim; yazık, toprağa gömüp geri gittim.

2. Yüce zâtı aleme bir yadigardı.Varlıktan geçiş, yokluğa eriş, aşk, hüner hepsi de onda vardı. Her gece benimle mum gibi yanardı;gündüz de gölge gibi bana eş dost olurdu.Gerçekten tam bir âşıktı, en sıkıntılı demde, mağarda bile eşti, dosttu.3.11Birkaç zaman yaşasaydı ne vardı? Allah verdi, gene manevi yakınlık makamını aldı.Kıyamet gününü bekleyerek biz kalakaldık.

3. Son nefeste konuştuğu, söylediği söz, sevgiydi ah. Ayrılık derdi, bağrıma bir yara açtı ki, ah.Yoksulun gönlüne böyle birşeye uğrayacağı hiç gelmezdi; ah.Ah, keşke o aşıkla tanışmamış, görüşmemiş olsaydım; belki canımı bu hasret ateşi yakmazdı, ah. O zehirli şerbet, dilimi, damağımı, acıttı, ah.Eyvah, o gülen gülümü ölüm, elden aldı; Esrar'ımı aldı ölüm, gönlümü, canımı aldı.

4. Kutlu kabri o Ay'a mübârek olsun; Tanrı, şefaat makamına erişmeyi ona kolaylaştırsın.Ne çare yiyeceği tanesi bitmişti, ecel saati gelmişti.Zamanın aşıklara âdeti, daima budur. Buluşup kavuşmayı meydana getirmesi bile ayırmak içindir; zehri yutulmaz; sıcaklığı yüzünden ağza alınmaz.Benim gördüğüm yokluk yurdunun yokluğudur; kalan ancak Allah rızâsıdır; ebedilik, ancak Allah'ındır.

5. Mevlevi meydanında apaçık bir aşk nişanı dikmişti; şevkle uçar, zümrüdü ankayı bile avlardı.Ah edip ağlar, inler, neyle,defle sema ederdi.Tanrı varlığında karar ederek madenini bulmuştu.Sevgilinin civarına uğrayıp müjde almıştı. Ne çare, Galib'i hasrete eş dost edip gitti. Pîrlerle buluşarak muradına ersin; Eşiği gökyüzü olan Fasih'in kalbine komşu oldu.

DİVAN EDEBİYATI

Divan Şiiri

Divan Nesri