BÜYÜK HARFLERİN KULLANILDIĞI YERLER
a. Bütün cümlelerin ilk harfi büyük yazılır: 

Türkçe bir dilbilgisi kitabını okumak, bu dili öğrenmek niyetinde olmayanlar için bile bir zevktir. Türk dilbilgisi kurallarının belirtilmesindeki ustalık, isim ve fiil çekimi sistemindeki düzenlilik, dilin tüm yapısındaki saydamlık, kolayca anlaşılabilme yeteneği, insan zekâsının dil aracılığıyla beliren üsten gücünü kavrayabilenlerde hayranlık uyandırır. (Max Müller) 

Cümle içinde yer alan alıntılar, tam bir cümle ise büyük harfle başlar. Aksi takdirde ilk sözcüğün başındaki harf küçük yazılır: 

Bu nedenle atalarımız “Söz var, iş bitirir; söz var, baş yitirir.” demişlerdir. (Mehmet Hengirmen) 

Hemen “küreselleşme” deyiverdi. 

İki noktadan sonra gelen sözler de cümle niteliğindeyse büyük, değilse küçük harfle başlar: 

Dilbilgisi yazmayı tasarladığımdan beri şu ilkeye bağlandım: Türk dilbilgisini –hiçbir etkiye kapılmadan- Türkçenin öz benliğinden çıkarmak. (Tahir Nejat Gencan) 

Pazardan bolca meyve aldım: elma, armut, üzüm. 

Bir rakamla başlayan cümlelerde, rakamdan sonra gelen sözcük (özel ad değilse) küçük harfle başlar: 

1930 yılında olduğu gibi değil hiçbir şey. 

b. Şiirlerde dizeler büyük harfle başlar: 

Konuşmak susmanın kokusudur.
Ya sus – git, ya konuş – gel, ortalarda kalma.
Yalan korkaklığın tortusudur.
Dürüst kaba ol, eğreti saygılı olma.
                                              (Özdemir Asaf) 

c. Bütün özel adlar büyük harfle başlar: 

·         Kişi adları: Ömer Seyfettin, Sait Faik Abasıyanık 

·         Takma adlar, lâkaplar; saygı, unvan ve meslek bildiren adlar büyük harfle başlar: Deli Ozan ( Faruk Nafiz Çamlıbel), Mehmet Ali Sel ( Orhan Veli Kanık); Kara Fat- ma, Sayın Ahmet Doğan, Zuhal Hanım, Şahin Efendi, Prof. Dr. Gündüz Akıncı, Doktor Levent Yanmaz, Öğretmen Ayşe. Resmî yazılardaki saygı belirten sözler- den sonra gelen mevki, makam, unvan bildiren sözcükler de büyük harfle başlar: Sayın Başbakan, Sayın Başkan, Sayın Profesör. Ayrıca mektuplardaki, resmî ya- zışmalardaki seslenmeler; zarf üstündeki sözcükler büyük harfle başlatılır: De- ğerli Arkadaşım, Sevgili Kardeşim, Cumhuriyet Lisesi, Müzik Öğretmeni... 

·         Hayvan adları: Tekir, Minnoş, Karabaş 

·         Ulus adları: Fransız, Japon, Özbek… 

·         Devlet Adları: Türkmenistan Cumhuriyeti, Çin Halk Cumhuriyeti… 

·        Yer adları: (ülke, il, ilçe, köy, semt, mahalle, cadde, sokak) : Azerbaycan, Ankara, Seyitgazi, Karaören, Gültepe Mahallesi, İki Eylül Caddesi, Sinekli Bakkal Sokağı... 

·        Mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adlarındaki mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak sözcükleri de büyük harfle başlar: Ahievran Mahallesi, İkizarası Sokağı, Atatürk Bulvarı, Zafer Meydanı, Yunus Emre Caddesi... 

·        Coğrafya adları (kıta, bölge, dağ, ova, deniz, göl, akarsu, orman vb.): Avrupa, Anadolu, Palandöken dağları, Çukurova, Karadeniz, Aral gölü, Dicle ırmağı... 

Gördüğünüz gibi, bir sözcük tek başına söz konusu kıtanın, denizin adını veri- yorsa, ikinci olarak kullanılan sözcük küçük harfle yazılır. Ancak, özel ad tamlama biçiminde kurulmuşsa, başka bir deyişle tamlamanın ikinci sözcüğü kullanılmadığında söz konusu özel ad anlaşılmıyor, onun yerine ilk sözcükle tanınan başka bir yer adı ortaya çıkıyorsa, bu durumda ikinci sözcüğün ilk harfini de büyük yazmak gerekmektedir: Atlas Okyanusu, Kuzeydoğu Anadolu, Ağrı Dağı, Haymana Ovası, Adalar Denizi, Beyşehir Gölü, Van Gölü, Çanakkale Boğazı, İstanbul Boğazı, İzmir Körfezi, Gülek Geçidi, Belgrat Ormanı. Örneğin, Ağrı Dağı tamlamasından söz konusu dağ anlaşılırken, tek başına kullanılan Ağrı sözcüğü Ağrı kentini anlatır. 

·        Yön belirten sözcükler yer isminden sonra gelirse küçük harfle başlatılır; ancak yön belirten sözcük bölge isminden önce gelirse büyük harfle başlatılır: Anadolu’nun kuzeydoğusunda, güneyde; Güneydoğu Asya, Kuzey Amerika, Doğu Anadolu… 

·         Kurum (bakanlık, merkez, üniversite, fakülte, bölüm, dernek, işyeri vb.) adları: Kültür Bakanlığı, İlköğretim Genel Müdürlüğü, Kadın Araştırmaları Merkezi, Anadolu Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Dil Derneği, Anayasa Mahkemesi, İş Bankası, Basın İlân Kurumu, Emekli Öğretmenler Derneği, Danışma Kurulu, Çağ İnşaat... 

·         Kurum, bakanlık, müdürlük, üniversite, fakülte, bölüm, banka, mahkeme, dernek, kurul sözcükleri yazı içinde yinelenirken, tek bir sözcük olarak da geçse söz konusu kurum anlatılıyorsa, ilk harf büyük yazılır: Bugün Bakanlık kalabalık olur. O Dernek en doğru kararı aldı. Bu hafta Meclis tatile giriyor. 

Ancak, belli bir kurum kastedilmeksizin kullanılıyorsa, bu durumda küçük harfle başlatılır:
 
Ülkemizin hemen hemen bütün üniversitelerinde bu bölüm bulunuyor. 

·         Yapı, ören adları: Topkapı Sarayı, Kız Kulesi, Ankara Kalesi, Anıtkabir Müzesi, Seyit Battalgazi Külliyesi... 

·         Dil adları: Türkçe, Azerice, Fince… 

·         Din, mezhep adları, bunlarla ilgili adlar, sıfatlar: Müslümanlık, Müslüman, Hristiyanlık, Hristiyan, Hanefîlik, Hanefî; Tanrı, Cebrail, Zeus…

·         Yasa, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge, kitap, dergi, gazete, tablo, heykel adları: Medenî Kanun, Anadolu Üniversitesi Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, Yeşil Gece, Varlık, Cumhuriyet, Mona Lisa, Düşünen Adam… 

·         Gazete, dergi sözcükleri ile oluşmuş bir tamlama biçiminde olan özel adların her sözcüğü büyük başlar: Resmî Gazete, Yeni Dergi. Ancak, bu sözcükler özel ada dahil değilse, küçük yazılır: Milliyet gazetesi, Türk Dili dergisi... 

·         Yazı başlıklarının her sözcüğü büyük harfle başlar: Atatürk’ün Dâhiliği, Türkçenin Tarihçesi... 

Başlıklarda geçenve, de, ile, ki, ya, ya da” bağlaçlarıyla  mi” soru eki ise küçük harfle başlar: Şiirin Tanımı ve Niteliği, Karga ile Tilki. Yalnız, başlığın tümünde büyük harf kullanılmışsa, bu ek ve bağlaçlar da büyük harfle yazılır: BİREY OLMA VE YURTTAŞLIK BİLGİSİ, TÜRK DİLİNİN BAŞKA DİLLER İLE KARŞILAŞTIRILMASI. 

·        Özel adlardan türemiş sözcükler: Türklük, Türkçeleştirmek, Atatürkçülük, Darvincilik, Ankaralı, Avrupalılaşmak... 

Ancak özel ad genelleşerek, tür adı ya da sıfat durumuna gelmiş, böylece yeni bir anlam kazanmışsa, küçük harfle başlatılır: dizel (Alman Mühendis Diesel’in bulduğu bir motor türü), hicaz (Türk müziğinde bir makam), sandviç (Lort Sandwich adında bir kişi’den), platonik ( büyük düşünür Platon’dan)…

·         Gezegen ve yıldız adları: Merkür, Venüs; Zühre, Büyükayı 

Güneş, dünya, ay sözcükleri coğrafya ve gökbilimle ilgili konularda kullanıldığında özel ad sayılır; büyük harfle başlatılır: Ay Dünyanın çevresinde döner, Dünya da Güneşin. 

Bunun dışında ise küçük harfle yazılır: Bu dünya böyle gelmiş, ama böyle  gitmemeli.
 
 
·        Ulusal ve dinsel bayramların, bayram niteliği kazanmış özel günlerin adları: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Ramazan Bayramı, Babalar Günü, Tıp Bayramı... 

·         Kurultay, açık oturum gibi toplantıların adları: IV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Yazımımızın Sorunları Açık Oturumu… 

·         Levhalar, açıklama yazıları: Müdür, Başkan, Vezne 

Yazı, iki ya da daha çok sözcükten oluşmuşsa, yalnızca ilk sözcüğü büyük harfle başlatmak yeterlidir: Dolmuş durağı, V. sınıf... 

·         Tarihsel olay ve dönem adları: Kurtuluş Savaşı, Millî Edebiyat Dönemi 

 d. Belli bir tarih gösteren ay ve gün adları büyük harfle başlar: 

19 Mayıs 1919, 23 Nisan 1920 Cuma günü, 5 Mayıs 

Yalnız, belli bir tarih göstermeksizin kullanılan ay ve gün adları küçük harfle başlar: Üniversite Senatosu salı günleri toplanıyor. Bütün borçlarımız eylülde bitecek.