Mehmet H. DOĞAN |Adana| Türkiye Edebiyat Haritası

Cumhuriyet Dönemi yazarlarındandır. Asıl adı Mehmet Zeki Tokyay. Mehmet Halil ve Mehmet Doğan imzalarını da kullandı. 28 Haziran 1931’de Adana’da doğdu. Adana Lisesini ve Hava Harp Okulunu bitirdi (1951). Hava Kuvvetlerindeki pilotluk görevinden sağlık nedenleriyle ayrıldı. İngilizce öğretmenliği eğitimi için ABD’ye gönderildi (1959), dönüşünde İzmir Hava Lisesinde İngilizce öğretmenliği (19591970) yaptı. Kendi isteğiyle 1970’te ordudan ayrıldı. Ege Üniversitesinde İngilizce okutmanlığından emekli oldu (1978). 

İlk öyküsü “Sarı Recep” 1945’te Yeni Adana gazetesinde, ilk şiirleri Adana Halkevi dergisi Görüşler’de çıktı. Şiirlerini 1968’e kadar Aydınlık, Eylem, Papirüs dergilerinde yayımladı. 

İlkin, Yön, Sosyal Adalet, Papirüs, Şiir Sanatı, Yeni Edebiyat, Yeni Dergi, Politika, Milliyet Sanat, Broy, Adam Sanat, Argos, Varlık, Kitaplık, Sanat Dünyamız, Yeni Yüzyıl ve Yeni Biçem dergi ve gazetelerinde yayımlanan eleştiri, deneme, inceleme türlerindeki çalışmalarıyla tanındı. Çeviri kitapları da olan yazar Adam Sanat dergisinin Şiir Yıllığı’nı (1993-2000), Kitap-lık dergisiyle verilen YKY Şiir Yıllığı’nı (2002-2005) hazırladı.

“Orhan Veli’de Fikir Övgüsü” ile 1967’de Yeni Dergi’nin eleştiri Yarışması'nda birincilik Ödülü'nü paylaştı. Turgay Gönenç’le İkinci Yeni Şiir Antolojisini (1969) hazırladı. İlk kitabı Tekrarın Tekrarı (1973, yeni basımı Birikime Dayanmak’la birlikte 1999) ile Türk Dil Kurumu 1974 Eleştiri Armağanı’na değer bulundu.

17 Şubat 2008’de İzmir’de ölen Doğan’ın mezarı Güzelbahçe Mezarlığı'ndadır.

Kitapları: 

Deneme-eleştiri: Tekrarın Tekrarı (1973), 100 Soruda Estetik (1975), Birikime Dayanmak (1979), Şiirin Yalnızlığı (1986), Çağının Tanığı Olmak (1993), Yazıdan Bakmak (1993), Şiir ve Eleştiri (1998), Şiir Bugün (2001), Yalvaçlar ve Biliciler (2004), Yılların Köpüğü (2004), Yazının Bir Çağı (2006), Türk Şiirinden Son Okumalar (2008). 

Anı: Şimdi Uzaklardasın (1998), Alçak Uçuş (2004). 

Antoloji: İkinci Yeni Şiir Antolojisi (T. Gönenç’le birlikte, 1969), Hece Taşları (şiir antolojisi, 1997), Yüzyılın Türk Şiiri (2001), İkinci Yeni Şiir (2008).