Yılmaz GÜNEY |Adana| Türkiye Edebiyat Haritası

Cumhuriyet Dönemi öykücü, romancı ve sinemacılarındandır. Asıl adı Yılmaz Pütün. 

1 Nisan 1937’de Adana’nın Yenice köyünde doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Adana’da tamamladı. Öğrenciliği süresince pamuk işçiliği, muhasebecilik gibi işlerde çalıştı ve çeşitli film şirketlerinin bölge temsilciliğini yürüttü. Yükseköğrenimi için geldiği İstanbul’da bir süre İÜ İktisat Fakültesinde okudu. Üniversite yıllarında tanıştığı Atıf Yılmaz’ın yardımıyla sinemaya geçti. 1956’da Onüç dergisinde yayımlanan “Üç Bilinmeyenli Eşitsizlik Sistemleri” öyküsü Komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle kovuşturmaya uğradı ve 1961’de 18 ay hapis cezasına mahkûm edildi. 1963’te hapishaneden çıktıktan sonra At, Avrat, Silah filmiyle yönetmenliğe başladı. 1970’te çektiği Umut adlı filimle Türk sinemasında yeni bir dönem başlattı. 1972’de siyasal olaylara karıştığı gerekçesiyle tutuklandı. Aynı yıl Adana Altın Koza Film Şenliğinde Baba filmiyle “En İyi Film” ve “En İyi Erkek Oyuncu” ödüllerini kazandı. 1974’te Endişe filminin çekimi sırasında çıkan bir olayda Yumurtalık savcısını öldürdü ve 19 yıl hapse mahkûm edildi. 1981’de Isparta Cezaevinden kaçarak Fransa’ya gitti. 1983’te vatandaşlıktan çıkarıldı. Ertesi yıl tedavi gördüğü kanserden öldü.

İlk öyküleri 1954’ten itibaren Yılmaz Pütün imzasıyla Yeni Ufuklar, Onüç gibi dergilerde yayımlandı. Cezaevindeyken yazdığı siyasi yazıları kendi kurduğu Mayıs ve Nihat Behram’la çıkardıkları Güney dergilerinde yer aldı. Bu sırada film senaryolarından oluşan kitapları basıldı.

Umut filmiyle 1970 Adana Altın Koza Film Şenliği En İyi Film Ödülü ve Gronoble Film Şenliği Jüri Özel Ödülü (Fransa), Boynu Bükük Öldüler ile 1972 Orhan Kemal Roman Armağanı, Yol ile 1982 Cannes Film Şenliği Altın Palmiye Ödülü'ne(C. Gavras’ın Missing filmiyle paylaştı) değer bulundu. 9 Eylül 1984’te ölen Yılmaz Güney’in mezarı Paris’te Pere la Chaise’tedir.

Kitapları: 

Roman: Boynu Bükükler (1966, yeni basımı Boynu Bükük Öldüler, 1971), Soba, Pencere Camı ve İki Ekmek İstiyoruz (1977). 

Öykü kitapları: Hücrem (1975), Salpa (1975), Sanık (1975), Oğluma Hikâyeler (1975). 

Deneme: Selimiye Mektupları (1976), İnsan, Militan ve Sanatçı (1999). Senaryo: Arkadaş (1975), Endişe (1976), Seyyit Han (1976), Zavallılar (1976), Ağıt (1976), Baba (1976), Acı (1977), Kızılırmak Karakoyun (1977), Aç Kurtlar (1977), Hudutların Kanunu (1977), Yol.