Âşıkpaşazade |Amasya| Türkiye Edebiyat Haritası


XV. yy. tarihçilerindendir. 1392 ya da 1393’te Amasya’da doğdu. (O dönem kullanılan Hicri tarih ayı bilinmeden bugünkü tarihe tam çevrilememektedir.) Âşık Paşa’nın torununun oğlu olan Derviş Ahmed, Yıldırım Bayezid-Fatih devri arasında hareketli bir hayat yaşadı. II. Murad devrinde Macaristan (1438/39) ve 2. Kosova (1448) seferlerine katıldı, Fatih’in oğulları Beyazıd ve Mustafa’nın sünnet düğünlerinde (1456/57) Edirne’de, daha sonra Üsküp’te bulundu, sonra da İstanbul’a geldi.

Âşıkpaşazade, ömrünün sonlarında, tanığı olduğu olayları, duyup gördüklerini zaman sırasıyla içine alan bir Osmanlı tarihî yazmaya başladı (1476), eserinde 1482 yıllarına kadar gelen olayları anlattı. Dede Korkut kitabındaki dil ve üsluba benzeyen, devrinin konuşma diline yakın ve kısa cümlelerle kurulan bir anlatımla yazılmış, arada manzum parçaları da olan bu eser, Osmanoğullarının ilk tarih metinlerinden biridir. Daha önce üç kere basılmıştı, yeni baskısı MEB’in 1000 Temel Eser dizisinde çıktı: Âşıkpaşaoğlu Tarihî (1970, hzl. Atsız). 23 Mart 1481’de İstanbul’da öldü.