16. YÜZYILDAKİ YÜKSEK MORALİN DEVAMI
Osmanlı İmparatorluğu’nun 17. yüzyılı, idarî, askerî, malî, sosyal bakımlardan problemlerin yaşandığı bir yüzyıldır fakat kültür, sanat ve edebiyat alanlarında ilerleme devam etmiştir. 

17. yüzyılda Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan Sultanahmet Camii, I.Ahmed adına Sedefkâr Mehmed Ağa tarafından inşa edilmiştir. Bu yüzyılın en büyük mimarlarından olan Kasım Ağa, IV.Murad’ın isteği üzerine Topkapı Sarayı'nın avlusuna Revan ve Bağdat köşklerini yapmıştır. Revan Köşkü 1635'te, Revan seferinden sonraki zaferin anısına, Bağdat Köşkü ise 1639’da Bağdat'ın alınması üzerine yapılmıştır. 

Bestekâr Hâfız Post ve Itrî de 17. yüzyıl Osmanlı mûsikîsinin, en önemli isimleridir. Hâfız Post’un öğrencisi Itrî, yalnız 17. yüzyılın değil, klâsik Türk musikisinde bütün zamanların en büyük bestekârı sayılmıştır. Dinî bestelerinin en meşhurları Bayram Tekbîri ve salâtlarıdır. 

Osmanlı hat sanatının en büyük ustalarından Hâfız Osman, 17. yüzyılda sülüs(bir yazı türü)ve nesihte (bir yazı türü) kendine özgü bir üslûp meydana getirmiştir. 

Bu yüzyılda Hezârfen Ahmed Çelebi ve Lâgârî Hasan Çelebi tarafından uçuş denemeleri gerçekleştirilmiştir. Kanat takıp uçan Hezârfen Ahmed Çelebi uçuş denemesini IV. Murad zamanında yapmıştır. Lâgârî Hasan Çelebi ise, roketle uçuşunu gerçekleştirmiştir. 17. yüzyıl, tarih yazıcılığı bakımından oldukça başarılı örneklerin verildiği bir yüzyıldır. 

17. yüzyıl tarih yazıcılığının en önemli isimleri şüphesiz, İbrahîm Peçevî, Nâimâ ve Kâtip Çelebi’dir. Çok yönlü bir bilim adamı olan Kâtip Çelebi’nin Cihân-nümâ’sı, Osmanlı’nın ilk sistematik coğrafya kitabı olarak bu yüzyılda kaleme alınmıştır. Kâtip Çelebi ayrıca, devlette görülen aksaklıkların giderilmesi hususunda görüşlerini beyan ettiği Mizânü’l-Hak fî-İhtiyâri’l-Ehak ve devlet felsefesine dair görüşlerini içeren Düstûrü'l-Amel li-lslahi'l-Halel’ini de yine bu yüzyılda yazmıştır. Koçi Bey, kendi adıyla anılan Risalesinde kötüye giden devlet düzenine yönelik uyarılarda ve çözüm önerilerinde bulunmuştur. 

17. yüzyılda edebî alanda Atâyî, Bahâyî, Cevrî, Fehîm-i Kadîm, Ganizâde Nâdirî, Hâletî, Mezâkî, Nâbî, Nâ’ilî-i Kadîm, Nedîm-i Kadîm, Nef’î, Neşâtî, Şehrî, Yahyâ Efendi, Vecdî gibi divân şairleri, Nergîsî ve Veysî gibi nâsirler yetişmiştir. Türk Kültür tarihi ve gezi edebiyatı açısından önemli bir yere sahip olan Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme’si de bu yüzyılda yazılmıştır.


KLASİK TÜRK (DİVAN) EDEBİYATI