Türkçe Alfabe

Türk alfabesinde 8'i ünlü 21'i ünsüz olmak üzere 29 harf vardır.


ÜNLÜLERİN ÖZELLİKLERİ :


Başka bir sesin yardımı gerekmeksizin tek başına söylenebilen harflerdir:

a, e, ı, i, o, ö, u, ü.


Ünlü harflerin söyleniş ve yazımdaki özelliklerine göre öbeklenişi:

Kalın ve ince ünlüler :


Harfler söylenişleri sırasında dilimizi ileri - geri hareket ettirirler. Dilimizi ileri ittiren ünlülere ince ünlü; dilimizi geri çektiren ünlülere de kalın ünlü denir.


Kalın ünlü : a, ı, o, u

İnce ünlü : e, i, ö, ü


Ünlülerin bu özelliğinden büyük ünlü uyumu kuralı oluşmuştur.


Düz ve yuvarlak ünlüler :


Harfler söylenişleri sırasında dudaklarımızı şekillendirir. Dudaklarımız düzken söylenebilen harflere düz ünlü; yuvarlaklaştırılarak söylenebilen harflere de yuvarlak ünlü denir.


Düz ünlüler : a, e, ı, i

Yuvarlak ünlüler : o, ö, u, ü

Geniş ve dar ünlüler :


Harfler söylenişleri sırasında çenemizi hareketlendirir. Çenemizin aşağıya hareketi ile ağız boşluğu genişler. Bu biçimdeyken söylenebilen harflere geniş ünlü; çenemizi hareketlendirmeden söylenebilen harflere de dar ünlü denir.


Geniş ünlüler : a, e, o, ö

Dar ünlüler : ı, i, u, ü


Harflerin düzlük, yuvarlaklık ve genişlik - darlık özelliklerinden küçük ünlü uyumu kuralı oluşmuştur.


ÜNSÜZLERİN ÖZELLİKLERİ :

Türk alfabesinde 21 ünsüz vardır. Bunlar bir ünlünün yardımıyla söylenebilir. Bunları söylerken kendilerinden sonra "e" ünlüsü getirilir.

Ünsüzler : b,c,ç,d,e,f,g,ğ,h,j,k,l,m,n,p,r,s,ş,t,v,y,z.

Söyleniş Biçimleri : be, ce, çe, de, fe, ge, yumuşak ge, he, je, ke, le, me, ne, pe, re, se, şe, te, ve, ye, ze.

Sert Ünsüzler : Söylenişleri sırasında ses tellerini titreştirmeyen ünsüzlerdir : ç, f, h, k, p, t, s, ş.

Yumuşak Ünsüzler : Söylenişleri sırasında ses tellerini titreştiren ünsüzlerdir : b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z.

Sürekli Ünsüzler : Sürekli söylenebilen ünsüzlerdir : b, c, d, f, g, ğ, h, j, l, m, n, r,s, ş, v, y, z.

Süreksiz Ünsüzler : Sürekli söylenemeyen ünsüzlerdir : ç, k, p, t.

Uyarı :

Ünsüzlerin sert ya da yumuşak ünsüz olup olmadığını anlayabilmek için ünsüzlerin başına bir ünlü getirilerek söylenir, işaret parmağıyla başparmağımızı gırtlağımızın üstüne bastırır, ses tellerinin titreşip titreşmediğini saptarız.