11. Sınıf Edebiyat 1. Dönem 2. Yazılı Senaryo 2 Soruları ve Cevapları
2026–2027 eğitim öğretim yılı için hazırlanan bu özgün Senaryo 2 yazılı örneği, toplam 5 açık uçlu sorudan ve 100 puandan oluşur. Aşağıda önce okuma metinleri, ardından her sorunun hemen altında örnek cevap ve ayrıntılı puanlama ölçütleri yer alır. Örnek cevaplar tek geçerli yanıt değildir; metne dayalı ve gerekçeli farklı yorumlar da kabul edilebilir. E-posta örnekleri, istenen kelime aralığına uygun biçimde genişletilmiştir. Bu çalışma resmî MEB sınavı değildir.
Okuma Metinleri
Bakü’den Bir Mektup
Mektup • Bu sınav için yazılmış özgün metindir.
Sevgili Elif,
Geçen hafta çocukluğumuzda aynı ezgiyi farklı sözlerle söylediğimizi hatırlatan bir konser dinledim. Sahnedeki sanatçı, “Bir türküyü öğrenmek, bir insanın evine misafir olmaya benzer.” dedi. Önce bu sözü yalnızca güzel bir benzetme sandım. Sonra salonun sonunda herkesin aynı ritimde alkışladığını görünce düşündüm: Bazen bir dilin tanımadığımız kelimeleri bile bize yabancı gelmez; çünkü o sözleri taşıyan duygu tanıdıktır.
Sana küçük bir ricam var: Büyükannenin çocukken söylediği ezgiyi yazabilir misin? Ben de burada duyduğum biçimini kaydedeceğim. İki kaydı yan yana dinlersek hem farkları hem ortak sesi işitebiliriz.
Sevgiyle.
Nigar
Üçüncü Tel
Türk dünyası kültürünü konu alan hikâye • Bu sınav için yazılmış özgün metindir.
Bişkek’teki küçük salonda herkes Ayperi’nin komuzunu dinlemek için susmuştu. Genç müzisyen ilk ezgiyi çalarken üçüncü tel ansızın koptu. Sahnede bir boşluk açıldı; öteki iki tel o boşluğu doldurmaya yetmiyordu. Ayperi, yerdeki ince tele baktı ve çocukluğunu hatırladı.
Yıllar önce dedesi ona eskimiş bir komuz vermiş, “Bir ezgiyi korumak, onu hep aynı biçimde çalmak değildir,” demişti. Ayperi buna o gün anlam verememişti; ezginin notalarla sınırlı olduğunu sanmıştı. Dedesi ise parmaklarını tellere dokundurmadan hikâyesini anlatmış, sonra susmuştu. Ayperi, o sessizliğin de müziğin parçası olabileceğini çok sonra anlamıştı.
Seyircilerden biri yeni bir çalgı getirmek için ayağa kalktı. Ayperi teşekkür edip başını iki yana salladı. “Bu ezginin bir de sözleri vardı,” dedi. Ardından sahnede, çalgının söyleyemediği bölümü kendi sesiyle tamamladı. Önce tek bir dinleyici eşlik etti, sonra başkaları. Konser bittiğinde kimse kopan teli konuşmuyordu. Ayperi ise onu dikkatle çantasına koydu; kusur sandığı şeyin yeni bir kapı açtığını unutmamak için.
Müze Defterindeki Tarih
Anı niteliğinde özgün metin • Özgün anı metni; Orhun Yazıtları’ndan alıntı yapılmamıştır.
İlk kez bir Orhun Yazıtı kopyası gördüğümde taşın büyüklüğüne şaşırmıştım. Sergi notunda bu yazıtların eski Türkçenin en önemli yazılı tanıkları arasında yer aldığı, toplumun geçmişi ve geleceğiyle ilgili düşünceler taşıdığı yazıyordu. Eve dönerken defterime “Demek taşlar konuşurmuş.” yazdım.
Ertesi hafta aynı sergiyi tarih öğretmenimle yeniden gezdim. Öğretmenim, “Serginin verdiği bilgiyi kabul etmeden önce onu başka güvenilir kaynaklarla karşılaştır,” dedi. Ben de ilk notumun bir duygu cümlesi olduğunu fark ettim. Yazıtları anlamak için coğrafyayı, dönemi ve çeviri tercihlerini de öğrenmek gerektiğini not aldım.
Bir Diyeceğim Var! ve Kültür Yolculuğu: Sorular ve Örnek Cevaplar
Her soru için örnek cevap ve ayrıntılı puanlama ölçütleri
1. Soru — 14 Puan | Bakü’den Bir Mektup
Nigar’ın Elif’ten istediği iki eylemi belirleyiniz. Bu isteğinin asıl amacı nedir?
ÖRNEK CEVAP:
Elif’in büyükannesinden duyduğu ezgiyi yazması; Nigar’ın da kendi duyduğu ezgiyi kaydetmesi/ikisini birlikte dinlemeleri. Amaç ortak ezgilerdeki benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırarak kültürel bağı fark etmektir.
Puanlama ölçütleri: • Elif’ten ezgiyi yazmasını istediğini açıklama (4 puan)• İki biçimi kaydetme/yan yana dinleme önerisini belirtme (4 puan)• Kültürel ortaklık ve farklılık amacını çıkarma (6 puan)
Not: Kaynak cevap anahtarındaki ölçütlere göre, metinle uyumlu ve gerekçeli farklı yanıtlar kabul edilebilir.
2. Soru — 20 Puan | Bakü’den Bir Mektup
Mektuptaki öneriden hareketle okulunuzun müzik kulübü danışman öğretmenine ortak ezgiler atölyesi düzenlenmesini isteyen 90–120 kelimelik resmî bir e-posta yazınız. Atölyenin amacını ve en az iki uygulanabilir aşamasını belirtiniz.
ÖRNEK CEVAP:
Alıcı: Müzik kulübü danışman öğretmeni
Konu: Ortak Ezgiler Atölyesi Önerisi
Sayın Öğretmenim,
Türk dünyasının farklı bölgelerinden aynı veya benzer ezgileri karşılaştırabileceğimiz bir atölye düzenlemeyi öneriyorum. Bu çalışma, ortak kültürel mirasımızı tanımamızı ve farklı söyleyişlere saygı duymamızı sağlayacaktır. Öncelikle katılımcılar ailelerinden izinli ses kayıtları veya kamuya açık müzik örnekleri getirebilir. Ardından küçük gruplar bu kayıtları dinleyerek sözlerdeki farklarla melodilerdeki benzerlikleri karşılaştırmalı bir tabloya işleyebilir. Üçüncü aşamada bulgularımızı kısa sunumlarla paylaşabilir, sonrasında okul panosunda bir dinleme rehberi yayımlayabiliriz. Kayıtların kullanım iznini ayrıca kontrol etmeyi öneriyorum. Böylece hem dikkatle dinlemeyi öğrenir hem farklı coğrafyalardaki insanlarla kültürel bağlarımızı daha iyi kavrarız. Uygun görürseniz hazırlık ve görev dağılımında gönüllü olarak çalışabilirim.Saygılarımla.
11. sınıf öğrencisi
Puanlama ölçütleri: • Konu, hitap ve kapanışla e-posta biçimi (4 puan)• Atölyenin amacını açık anlatma (5 puan)• Birinci uygulanabilir aşama (3 puan)• İkinci uygulanabilir aşama (3 puan)• Resmî dil ve yazım-noktalama (5 puan)
Not: Kaynak cevap anahtarındaki ölçütlere göre, metinle uyumlu ve gerekçeli farklı yanıtlar kabul edilebilir.
3. Soru — 22 Puan | Üçüncü Tel
“Üçüncü Tel” hikâyesinde geriye dönüş tekniğinin kullanıldığı bölümü belirleyiniz. Bu tekniğin Ayperi’nin sahnedeki kararını anlamamıza katkısını açıklayınız.
ÖRNEK CEVAP:
“Ayperi ... çocukluğunu hatırladı.” cümlesinden itibaren dedesinin eski komuzu ve sözü anlatılır. Geriye dönüş, Ayperi’nin müziği tek biçime indirgememeyi dedesinden öğrendiğini gösterir; tel kopunca enstrümanı değiştirmek yerine sesini kullanması bu anlayışın sonucudur.
Puanlama ölçütleri: • Geriye dönüşün başladığı kısmı belirleme (6 puan)• Geçmişte dedeyle yaşanan olayı doğru anlatma (5 puan)• Dedenin öğüdüyle sahnedeki karar arasında nedensellik kurma (7 puan)• Tekniğin karakter derinliğine katkısını açıklama (4 puan)
Not: Kaynak cevap anahtarındaki ölçütlere göre, metinle uyumlu ve gerekçeli farklı yanıtlar kabul edilebilir.
4. Soru — 24 Puan | Üçüncü Tel
Kopan telin hikâyedeki somut işleviyle simgesel işlevini ayırınız. “Konser bittiğinde kimse kopan teli konuşmuyordu.” cümlesinin olay örgüsü ve ana düşünce bakımından neden önemli olduğunu, en az iki metin kanıtıyla tartışınız.
ÖRNEK CEVAP:
Somut düzeyde telin kopması sahne performansını kesintiye uğratır ve olayın düğümünü kurar. Simgesel düzeyde eksiklik/değişim yeni anlatım yollarının kapısını açar. Ayperi’nin dedesinin öğüdünü hatırlaması ve melodiyi sesiyle tamamlayınca dinleyicilerin katılması, ortak kültürün araçtan çok canlı paylaşımda sürdüğünü gösterir. Son cümle teknik aksaklığın yerini ortak deneyimin aldığını vurgulayan çözümdür.
Puanlama ölçütleri: • Somut işlevi olayın düğümü olarak belirleme (5 puan)• Simgesel işlevi özgün ve tutarlı açıklama (6 puan)• Dede öğüdü/kararından bir metin kanıtı (4 puan)• Dinleyici katılımı/sondan ikinci kanıt (4 puan)• Son cümlenin ana düşünce ve çözüm işlevini tartışma (5 puan)
Not: Kaynak cevap anahtarındaki ölçütlere göre, metinle uyumlu ve gerekçeli farklı yanıtlar kabul edilebilir.
5. Soru — 20 Puan | Müze Defterindeki Tarih
Anlatıcının ilk müze ziyaretindeki “taşlar konuşurmuş” notunu, ikinci ziyaretinden sonra nasıl değerlendirdiğini açıklayınız. Aynı metni daha sağlıklı okumak için iki somut yöntem öneriniz.
ÖRNEK CEVAP:
İlk notunun bilgi cümlesinden çok duygusal bir benzetme olduğunu fark eder. İkinci ziyaretle dönem, coğrafya, çeviri tercihleri ve güvenilir kaynak karşılaştırmasının gerekli olduğunu anlar. Yöntemler: güvenilir tarih kaynakları ve açıklamalı çevirileri karşılaştırmak; yazıtın tarihî bağlamını/sözcüklerin anlamını araştırmak.
Puanlama ölçütleri: • İlk notun öznel/duygusal oluşunu belirleme (5 puan)• İkinci ziyaretin okuma tutumuna etkisini açıklama (5 puan)• Uygulanabilir ilk yöntem (5 puan)• Uygulanabilir ikinci, farklı yöntem (5 puan)
Not: Kaynak cevap anahtarındaki ölçütlere göre, metinle uyumlu ve gerekçeli farklı yanıtlar kabul edilebilir.
11. sınıf 1. dönem 2. yazılı Senaryo 2, 5 açık uçlu sorudan oluşur. “Bakü’den Bir Mektup” ile yazılı iletişim; “Üçüncü Tel” ile anlatı ve ortak kültür; “Müze Defterindeki Tarih” ile anı ve kültürel hafıza işlenir. Örnek yanıtlar ve ölçüt bazlı puanlama ayrı cevap anahtarında bulunur.
Yorumlar