AYT Edebiyat Konuları 2027: Konu Konu Çalışma Rehberi

AYT Türk Dili ve Edebiyatı testinde sorulan bütün konular bu rehberde. Konuları AYT'deki soru alanlarına göre 16 bölüme ayırdık. Her bölümde bir çalışma ipucu, önce okumanız gereken yazılar ve o konudaki bütün anlatımlar yer alıyor. Toplam 435 konu anlatımına buradan ulaşabilirsiniz.
AYT Edebiyat Testi Hakkında
Başlık | Bilgi |
Test | Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 |
Soru sayısı | İlk 24 soru Türk Dili ve Edebiyatı |
Puan türleri | Sözel (SÖZ) ve eşit ağırlık (EA) |
En çok soru gelen alanlar | Anlam bilgisi, Divan edebiyatı, Cumhuriyet Dönemi |
Bölümler Bir Bakışta
Aşağıdaki tablo rehberdeki 16 bölümü ve her bölümde kaç yazı bulunduğunu gösterir. Bölümler, sayfada bu sırayla yer alır.
Bölüm | Kapsam | Yazı |
1. Anlam Bilgisi | Paragraf, cümle ve sözcükte anlam | 20 |
2. Şiir Bilgisi | Nazım birimi, ölçü, uyak, ahenk | 17 |
3. Edebî Sanatlar | Söz ve anlam sanatları | 35 |
4. Metin Türleri | Roman, hikâye, tiyatro, deneme, eleştiri | 13 |
5. Edebiyat ve Metin Bilgisi | Metin türleri, anlatım, üslup | 10 |
6. İslamiyet Öncesi ve Destanlar | Sözlü dönem, yazıtlar, destanlar | 26 |
7. Geçiş Dönemi | İlk İslami eserler | 10 |
8. Halk Edebiyatı | Anonim, âşık ve tasavvufi gelenek | 35 |
9. Divan Edebiyatı | Nazım biçimleri, nesir, şairler | 66 |
10. Tanzimat Edebiyatı | Batılılaşma, I. ve II. kuşak | 19 |
11. Servet-i Fünûn ve Fecr-i Âti | Edebiyat-ı Cedide ve Fecr-i Âti | 23 |
12. Millî Edebiyat | Genç Kalemler, Yeni Lisan | 21 |
13. Cumhuriyet Dönemi Şiiri | Saf şiirden İkinci Yeni'ye | 55 |
14. Cumhuriyet Dönemi Nesri | Roman, hikâye ve tiyatro | 41 |
15. Edebî Akımlar | Klasisizmden postmodernizme | 18 |
16. Genel Tekrar | İlkler, terimler, özetler | 26 |
Türk Edebiyatı Dönemleri: Kısa Zaman Çizelgesi
Dönem sorularında önce tarih aralığını ve dönemin ayırt edici özelliğini hatırlayın. Ayrıntılar ilgili bölümlerde.
Dönem | Akılda tutulacaklar |
İslamiyet Öncesi … – X. yüzyıl | Sözlü edebiyat: koşuk, sagu, sav ve destanlar. Yazılı ürünler: Göktürk Yazıtları, Uygur metinleri. |
Geçiş Dönemi XI. – XII. yüzyıl | Kutadgu Bilig, Divan-ı Lügati't-Türk, Atabetü'l-Hakayık, Divan-ı Hikmet; Dede Korkut Hikâyeleri. |
Halk Edebiyatı XIII. yüzyıldan itibaren | Anonim, âşık ve dinî-tasavvufi gelenek; hece ölçüsü, dörtlük, koşma, mani, türkü. |
Divan Edebiyatı XIII. – XIX. yüzyıl | Aruz ölçüsü, beyit, gazel ve kaside. Fuzûlî, Bâkî, Nef'î, Nedim, Şeyh Gâlip. |
Tanzimat 1860 – 1896 | Batılılaşma, gazete, ilk roman, hikâye ve tiyatro örnekleri. Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa. |
Servet-i Fünûn 1896 – 1901 | "Sanat için sanat", ağır dil, bireysel konular. Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Halit Ziya. |
Fecr-i Âti 1909 – 1912 | "Sanat şahsi ve muhteremdir." Sembolizmin etkisi; Ahmet Haşim. |
Millî Edebiyat 1911 – 1923 | Genç Kalemler ve Yeni Lisan; sade dil, hece ölçüsü. Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Mehmet Âkif, Yahya Kemal. |
Cumhuriyet Dönemi 1923 – günümüz | Saf şiir, memleketçi ve toplumcu şiir, Garip, İkinci Yeni; köy romanı ve bireyin iç dünyası. |
1. Anlam Bilgisi: Sözcük, Cümle ve Paragraf
AYT edebiyat testinin en çok soru gelen alanlarından biri. Paragrafta ana düşünce, anlatım biçimleri ve cümle yorumu sorularına bu yazılarla hazırlanabilirsiniz.
Çalışma ipucu: Soru kökündeki olumsuz ifadelere (değildir, çıkarılamaz, değinilmemiştir) dikkat edin ve seçenekleri parçadaki cümlelerle tek tek karşılaştırın. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (20)
› Paragrafta Ana Düşünce ve Yardımcı Düşünceler
› Anlatım Türüne Göre Paragraf Çeşitleri
› Kelimelerde Anlam Değişmeleri
› Sınavlarda Karşımıza Çıkabilecek Kafa Karıştırıcı Bazı Kelimeler ve Bu Kelimelerin Anlamları
› Paragrafta Düşünceyi Geliştirme Yolları
› Paragrafta Anlatım ve Anlatım Türleri
› Anlama Dayalı Anlatım Bozuklukları
› İşlevlerine Göre Paragraf Türleri
› Paragrafta Yapı ve Yapı Unsurları
2. Şiir Bilgisi
Nazım birimi, ölçü, uyak, redif, ahenk ve imge gibi kavramlar; şiir sorularını çözmenin temeli.
Çalışma ipucu: Uyak ve redifi bulurken dize sonlarındaki ekleri ayırın: aynı görevdeki ekler ve sözcükler rediftir, onlardan önce gelen ortak sesler uyağı oluşturur. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (17)
› Türk Şiirinde Kullanılan Nazım Türleri
› Konularına Göre Şiir Türleri Sunusu (PowerPoint)
› Şiir Tahlili Nasıl Yapılır? Şiir Analizi Yöntemleri
› Serbest Müstezatın Özellikleri
› Terza Rima Nedir? Terza Rimanın Özellikleri Nelerdir?
› Şiir Tahlili Yapmanın İncelikleri
3. Edebî Sanatlar
Teşbihten tevriyeye, AYT'de beyit ve dörtlüklerde sorulan söz ve anlam sanatları.
Çalışma ipucu: Teşbihin dört ögesini (benzeyen, benzetilen, benzetme yönü, benzetme edatı) iyi öğrenin; istiare, teşbihin temel ögelerinden yalnızca biriyle yapılır. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (35)
4. Metin Türleri: Roman, Hikâye, Tiyatro ve Öğretici Metinler
Olay çevresinde gelişen metinler ile deneme, eleştiri, mülakat gibi öğretici türlerin özellikleri.
Çalışma ipucu: Tür sorularında metnin amacına bakın: olay örgüsüne dayanan metinler anlatmaya bağlı türlere, bilgi ve düşünce aktaranlar öğretici türlere girer. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (13)
› Eleştiri Türünün Genel Özellikleri ve Çeşitleri
› Türk Edebiyatında Mülakat ve Röportaj
› Eleştiri Türünün Özellikleri ve Türk ve Dünya Edebiyatında Eleştiri
› Radyo Tiyatrosu ve Özellikleri
› Masal Nedir? Masalların Özellikleri Nelerdir?
› Mülakat Türünün Genel Özellikleri
› Dram Sanatı ve Tiyatro Sanatı
› Hikaye Türleri ve Hikayenin Yapı Unsurları
› Roman Türü ve Yapı Unsurları
› Hikaye Türünün Genel Özellikleri
› Roman Özeti Çıkarmanın Yolları: Etkili ve Pratik Yöntemler
5. Edebiyat ve Metin Bilgisi
Edebiyatın diğer alanlarla ilişkisi, metinlerin sınıflandırılması, anlatım teknikleri ve üslup.
Çalışma ipucu: Edebî metni öğretici metinden ayıran temel ölçüt dilin işlevidir: edebî metinde dil sanat (şiirsel) işlevde, öğretici metinde göndergesel işlevde kullanılır. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (10)
› Edebiyat ile Düşünce Akımları/Felsefe Arasındaki İlişki
› Edebiyatın Tarih ve Din ile İlişkisi
› Edebiyat ile Psikoloji ve Psikiyatri Arasındaki İlişki
› Edebi Metinlerin Özellikleri
› Edebi Eserlerde Kullanılan Anlatım Teknikleri
› Edebiyatın Güzel Sanatlarla İlişkisi
› Edebiyat ve Edebiyatın Bilimlerle İlişkisi
6. İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı ve Destanlar
Sözlü dönem ürünleri (koşuk, sagu, sav), Göktürk ve Uygur metinleri, Türk destanları.
Çalışma ipucu: Sözlü dönem türlerini (koşuk, sagu, sav) konularına göre ayırt edin; yazılı dönemi Göktürk ve Uygur metinleriyle birlikte çalışın. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (26)
› Türk Destanları ve Özellikleri
› İslamiyet’in Kabulünden Önceki Türk Edebiyatı (Koşuk - Sagu)
› Bazı Milletlerin Doğal Destanları
› İslamiyet Öncesi Türk Destanı
› Destanların Özellikleri ve Türleri
› Göktürk Alfabesi (Orhon Yazısı)
› İslamiyet Öncesi Türk Şiirinin Özellikleri
› Manas Destanı ve Edebiyatımızdaki Yeri
› Sözlü Dönem Türk Şiirinin Genel Özellikleri
› İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
› Sav
› Sagu
› Koşuk
7. Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı
İslami dönemin ilk eserleri: Kutadgu Bilig, Divan-ı Lügati't-Türk, Atabetü'l-Hakayık, Divan-ı Hikmet ve Dede Korkut.
Çalışma ipucu: Bu dönemin eserlerini yazar, tür ve ölçü bilgisiyle tablo hâlinde çalışın: Kutadgu Bilig ve Atabetü'l-Hakayık aruzla, Divan-ı Hikmet heceyle yazılmıştır. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (10)
› Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı (11-12. Yüzyıl)
› Kaşgarlı Mahmut ve Divan-ı Lugati’t Türk
› Kutadgu Bilig (1069) - Yusuf Has Hâcib
› Ahmet Yesevi ve Divan-ı Hikmet
› Atebetü’l Hakayık - Yüknekli Edib Ahmed
› Dede Korkut Hikâyeleri: 10. Sınıf Ders Notu
› Orta Asya’da İslâmi Dönem ve İlk İslâmi Eserler
› XII.-XIII. Yüzyıllar Batı Türk Edebiyatı ve Anadolu’da Gelişim
8. Halk Edebiyatı
Anonim halk edebiyatı, âşık edebiyatı ve dinî-tasavvufi halk edebiyatı; nazım biçimleri ve temsilcileri.
Çalışma ipucu: Koşma, semai, varsağı ve destan gibi âşık tarzı nazım biçimlerini konu ve ezgi özellikleriyle karşılaştırarak öğrenin. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (33)
› Danişmend Gazi Destanı: Danişmendnâme
› Anonim Halk Edebiyatı (Mani ve Türkü)
› Köroğlu Hikayesinin Özeti ve Özellikleri
› Aşık Edebiyatının Genel Özellikleri
› Halk Edebiyatının Kaynakları
› Dini Tasavvufî Halk Edebiyatı Nazım Türleri
› Dinî Tasavvufi Halk Edebiyatı Genel Özellikleri
› Halk Şiiri Nazım Şekilleri ve Türleri Sunusu
› Battal Gazi Destanı: Battalnâme
› Sevda Konulu Halk Hikayeleri
› Âşık Tarzı Türk Halk Edebiyatı
› Halk Edebiyatının Tarihi Gelişimi
› Saltukname: İlk İslami Destan
› Türk Halk Şiirinin Genel Özellikleri
› Başlangıçtan Günümüze Aşık Edebiyatı – Dr. Doğan KAYA
› Aşık Edebiyatındaki Geleneksel Olgular
› Nazım – Nesir Karışık Anonim Ürünler
› Bilmece
› Anonim Halk Nesri - Anonim Halk Edebiyatında Düz Yazı
› Hacı Bektaşi Veli ve Bektaşilik
Bu dönemin sanatçıları (2)
9. Divan Edebiyatı
AYT'de en çok soru gelen dönemlerden biri: genel özellikler, nazım biçimleri, nesir, akımlar ve şairler.
Çalışma ipucu: Nazım biçimlerini kafiye şemalarıyla birlikte çalışın; gazel ile kasideyi konu ve beyit sayısı üzerinden ayırt etmek sık sorulur. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (27)
› Divan Şiirinin Temel Özellikleri
› Divan Şiirinde Gül ve Bülbül Mazmunu
› Gazelin Özellikleri ve Türleri
› Mahallileşme Akımı ve Türki-i Basit Hareketi
› Divan Edebiyatında Nesir Türleri
› 13. Yüzyılda Divan Edebiyatı
› Divan Şiiri Nazım Şekilleri ve Türleri Sunusu
› Dîvân Edebiyâtında Temalar, Motifler, Kavramlar
› Yüzyıllara Göre Divan Edebiyatının Gelişimi
› Divan Edebiyatı Terimleri Sözlüğü
› Kasidenin Özellikleri ve Bölümleri
› Divan Edebiyatında Nazım Biçimleri ve Türleri
› Divan Edebiyatında Temalar, Motifler, Kavramlar
› Divan Şiirinin Başlıca Nazım Şekilleri ve Türleri
› Dönmelerine Göre Divan Şairleri
› Divan Şiirinin Genel Özellikleri
› Yüzyıllara Göre Klasik Türk Edebiyatı
10. Tanzimat Edebiyatı
Batılılaşmanın edebiyata yansıması: birinci ve ikinci kuşak, ilk roman, hikâye ve tiyatro örnekleri.
Çalışma ipucu: Birinci ve ikinci kuşak sanatçılarını sanat anlayışlarına göre ayırın: birinci kuşak toplum için sanat anlayışını, ikinci kuşak bireysel konuları öne çıkarır. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (14)
Bu dönemin sanatçıları (5)
11. Servet-i Fünûn ve Fecr-i Âti
Edebiyat-ı Cedide topluluğunun şiiri, romanı ve sanat anlayışı; Fecr-i Âti beyannamesi.
Çalışma ipucu: İki topluluğu karşılaştırmalı çalışın: ikisi de "sanat için sanat" anlayışını benimser, Fecr-i Âti ayrıca "Sanat şahsi ve muhteremdir." ilkesini öne çıkarır. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (14)
› Servet-i Fünûn Döneminde Eleştiri
› Fecr-i Ati Edebiyatı'nın Genel Özellikleri
› Servet-i Fünun Şiirinin Genel Özellikleri
› Servet-i Fünûn Edebiyatında Tiyatro
› Servet-i Fünun Edebiyatının Oluşumu
› Mensur Şiirin Özellikleri ve Ortaya Çıkışı
› Servet-i Fünun Döneminin Sanat Anlayışları
› Servetifünun (Edebiyatıcedide) Şiiri ve Öne Çıkan Temsilcileri
› Servet-i Fünûn Edebiyatında Roman ve Hikaye
› Servet-i Fünûn Şiirinin Temel Özellikleri
Bu dönemin sanatçıları (9)
12. Millî Edebiyat Dönemi
Genç Kalemler ve Yeni Lisan hareketi, millî edebiyatın şiiri, romanı ve tiyatrosu.
Çalışma ipucu: Millî Edebiyat'ın üç temel ilkesini akılda tutun: sade dil, hece ölçüsü ve yerli konular. Topluluk dışında kalan sanatçılar da ayrıca sorulabilir. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (13)
› Milli Edebiyat Dönemi Tiyatrosu
› Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri: Özellikleri ve Temsilcileri
› Milli Edebiyat Dönemi Roman ve Hikaye
› Genç Kalemler ve Yeni Lisan Hareketi
› Milli Edebiyat Dönemi Sanatçı- Eser Tablosu
› Milli Edebiyat Döneminin Genel Özellikleri
› Milli Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
› Milli Edebiyat Şiirinin Genel Özellikleri
› Millî Edebiyat Dönemi’ne Genel Bir Bakış
Bu dönemin sanatçıları (8)
13. Cumhuriyet Dönemi Şiiri
AYT'de en çok soru gelen dönemlerden biri: saf şiir, memleketçi ve toplumcu şiir, Garip, İkinci Yeni ve sonrası.
Çalışma ipucu: Şiir topluluklarını kuruluş yılı, temsilcileri ve şiir anlayışıyla birlikte bir zaman çizelgesine yerleştirerek çalışın. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (41)
› Dinî Değerleri, Geleneğe Duyarlığı ve Metafizik Anlayışı Öne Çıkaran Şiir
› Cumhuriyet Dönemi Şiir Anlayışları ve Önemli Temsilcileri
› Cumhuriyet Döneminde Saf Şiir (Öz Şiir)
› Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri: Cumhuriyet Sonrası Halk Şiirinin Genel Özellikleri ve Temsilcileri
› Cumhuriyet Döneminde Halk Şiiri
› Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri (1923-1960): Toplumcu Gerçekçi Şiir
› 1970 - 2000 Yılları Arası Çağdaş Türk Şiiri
› Garip Akımı ( Birinci Yeniciler )
› 1923 – 1940 Dönemi: Memleket Şiiri
› 1923 – 1940 Dönemi: Şiirde Bireyci Eğilimler ve Bağımsız Şairler
› 1950'li Yıllarda Cumhuriyet Şiiri
› İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir
› Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri (1923-1940)
› Genel Hatlarıyla Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri
› 1960'lı Yıllarda Cumhuriyet Şiiri
› Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri: 1960 Sonrası Toplumcu Eğilimleri Yansıtan Şiir ve Temsilcileri
› Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri: 1980 Sonrası Türk Şiirinin Genel Özellikleri ve Temsilcileri
› 1940'lı Yıllarda Cumhuriyet Şiiri
› 1930'lu Yıllarda Cumhuriyet Şiiri
› 1940 Sonrası Türk Şiiri: Garip Hareketi
› 1920'li Yıllarda Cumhuriyet Şiiri
› Garip Önsözü (Orijinal Hali) - Orhan Veli Kanık
› Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri: İkinci Yeni Şiiri (1950-1980) Özellikleri ve Temsilcileri
› Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri: Garip Hareketi (I. Yeni) Genel Özellikleri ve Temsilcileri
› 1980 Sonrası Türk Şiirinin Genel Özellikleri
› 1980 Sonrası Çağdaş Türk Şiiri
› 1940 Sonrası Türk Şiiri: Garip Dışında Kalan Bağımsız Şairler
› 1955 Sonrası: İkinci Yeni Şiiri
› 1980'li - 1990'lı Yıllarda Cumhuriyet Şiiri
› 1940 Sonrası Türk Şiiri: Hisar Şairleri
› Nazım Hikmet’ten Sonra: Toplumcu Gerçekçi Şairler
› İkinci Yeni Şiir Sonrası: İdeolojik Şiir
Bu dönemin sanatçıları (14)
14. Cumhuriyet Dönemi Roman, Hikâye ve Tiyatro
Toplumcu gerçekçiler, köy romanı, bireyin iç dünyasını anlatan eserler, tarihî roman ve Cumhuriyet tiyatrosu.
Çalışma ipucu: Romancıları eğilimlerine göre gruplandırın: toplumcu gerçekçiler, bireyin iç dünyasını anlatanlar, millî ve dinî duyarlılığı öne çıkaranlar. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (25)
› Türk Edebiyatında Toplumcu Gerçekçilik
› Çağdaş Türk Romanında Feminist Söylem ve Kadın Yazarlar
› Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının Genel Özellikleri
› Cumhuriyet Döneminde Türk Tiyatrosu (1923 - 1980)
› Cumhuriyet Döneminde Deneme ve Eleştiri
› Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Roman
› Bireyin İç Dünyasını Temel Alan Eserler
› Cumhuriyet Dönemi Türk Hikayesi
› Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu
› Toplumcu Gerçekçi Yazarlar: Köy Roman ve Hikayesi
› Popüler Aşk Romanları: Kadın Yazarlar
› 1970 Sonrası: Roman ve Hikayede Modern ve Postmodern Eğilimler
› Cumhuriyet Döneminde Roman ve Hikaye
› 1923 – 1950 Döneminde Tarihi Roman
› Kürk Mantolu Madonna'nın Sırrı: Neden Hâlâ Çok Okunuyor?
› Tutunamayanlar Romanı ve Oğuz Atay
› Sanatı Ön Plana Çıkaran Psikolojik Eserler: Bağımsız Yazarlar
Bu dönemin sanatçıları (16)
15. Edebî Akımlar
Klasisizmden postmodernizme Batı edebiyatı akımları ve Türk edebiyatına etkileri.
Çalışma ipucu: Akımları ortaya çıkış sırasıyla ve Türk edebiyatındaki etkileriyle eşleştirin; örneğin parnasizm ve sembolizmin Servet-i Fünûn şiirine etkisi. |
Önce bunları okuyun:
Bu bölümdeki tüm konu anlatımları (18)
16. Genel Tekrar: İlkler, Terimler ve Özetler
Sınavdan önce hızlı tekrar için ilkler listeleri, edebiyat terimleri sözlüğü ve dönem özetleri.
Çalışma ipucu: Sınavdan önceki son haftalarda ilkler listesini ve terimler sözlüğünü kısa, sık tekrarlarla gözden geçirin. |
Önce bunları okuyun:
Etkileşimli Araçlarla Tekrar Yapın
Konu tekrarını eğlenceli hâle getiren DilEdebiyat araçları:
Bu rehber, siteye yeni konu anlatımları eklendikçe güncellenir. Başarılar dileriz!